کراتینین ماده‌ای است که از فعالیت عضلات تولید و عمدتاً از راه کلیه دفع می‌شود. اندازه آن در خون همراه با اطلاعات دیگر برای برآورد سرعت تصفیه کلیه (eGFR) به کار می‌رود. پزشک ممکن است این آزمایش‌ها را برای ارزیابی خطر بیماری کلیه، پایش درمان یا اثر بعضی داروها درخواست کند.
این آزمایش چه مواردی را بررسی می‌کند؟
- Creatinine: مقدار کراتینین در خون یا ادرار
- eGFR: برآوردی از عملکرد فیلتراسیون کلیه بر اساس فرمول و داده‌های آزمایش
- در بعضی شرایط نسبت آلبومین به کراتینین ادرار (ACR) نیز بررسی می‌شود.
چرا پزشک آن را درخواست می‌کند؟
در دیابت، فشار خون بالا، بیماری کلیه یا مصرف برخی داروها، بررسی عملکرد کلیه ممکن است بخشی از مراقبت باشد.
بسته به نوع آزمایش و مجموعه آزمایش‌ها دستور متفاوت است. درباره ورزش بسیار سنگین، مصرف مکمل کراتین، رژیم غذایی، داروها و کم‌آبی به پزشک اطلاع دهید. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
نتیجه بالا یا پایین چه معنایی دارد؟
توده عضلانی، سن، غذا، کم‌آبی و بیماری حاد می‌توانند کراتینین را تغییر دهند. پزشک روند چند آزمایش، eGFR، ادرار و عوامل خطر را کنار هم می‌بیند؛ عدد به‌تنهایی مرحله بیماری یا نیاز به درمان را تعیین نمی‌کند.
برای تغییر عدد کراتینین به‌صورت خودسرانه مایعات افراطی ننوشید، دارو قطع نکنید یا مکمل مصرف نکنید. در کاهش ادرار، ورم جدید یا بیماری شدید سریع‌تر راهنمایی بگیرید.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- آیا لازم است آزمایش ادرار یا ACR هم انجام شود؟
- آیا مقایسه با اعداد قبلی نشان‌دهنده تغییر پایدار است؟
- داروهای من نیاز به بازبینی دوز با توجه به عملکرد کلیه دارند؟
پرسش‌های رایج
آیا کراتینین نرمال یعنی کلیه قطعاً سالم است؟
نه لزوماً؛ پزشک ممکن است شاخص‌های دیگر مثل eGFR و ادرار را هم در نظر بگیرد.
آیا eGFR یک اندازه‌گیری مستقیم است؟
در اغلب برگه‌ها یک برآورد محاسبه‌شده است و محدودیت‌هایی دارد.
محدوده مرجع، واحد اندازه‌گیری، روش انجام و وضعیت فرد در تفسیر اهمیت دارد. برای آشنایی با این نکات راهنمای خواندن برگه آزمایش را بخوانید.
منابع و وضعیت بررسی
منابع: MedlinePlus. مشاهده منابع دقیق این مطلب.
این مطلب برای آموزش عمومی است؛ بازبینی مستقل پزشکی برای این صفحه ثبت نشده است. منبع داشتن به معنی تأیید علمی این صفحه نیست.