✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 322 حافظ؛ خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: تصویر ماندگار محبوب، جست‌وجوی بی‌پایان و دلتنگی عمیق
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 322 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم
به صورت تو نگاری ندیدم و نشنیدم
اگر چه در طلبت همعنان باد شمالم
به گرد سرو خرامان قامتت نرسیدم
امید در شب زلفت به روز عمر نبستم
طمع به دور دهانت ز کام دل ببریدم
به شوق چشمه نوشت چه قطره ها که فشاندم
ز لعل باده فروشت چه عشوه ها که خریدم
ز غمزه بر دل ریشم چه تیر ها که گشادی
ز غصه بر سر کویت چه بارها که کشیدم
ز کوی یار بیار ای نسیم صبح غباری
که بوی خون دل ریش از آن تراب شنیدم
گناه چشم سیاه تو بود و گردن دلخواه
که من چو آهوی وحشی ز آدمی برمیدم
چو غنچه بر سرم از کوی او گذشت نسیمی
که پرده بر دل خونین به بوی او بدریدم
به خاک پای تو سوگند و نور دیده حافظ
که بی رخ تو فروغ از چراغ دیده ندیدم
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 322 با مطلع «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم» درباره تصویر ماندگار محبوب، جست‌وجوی بی‌پایان و دلتنگی عمیق است. نسیم آشنایی و خاطره می‌تواند روزنه‌ای برای فهم احساسات و بازیافتن آرامش باشد. دوری و اشتیاق شدید نباید تو را از مراقبت از خویش و روابط سالم بازدارد. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او. تصویر «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم / به صورت تو نگاری ندیدم و نشنیدم» در بافت این غزل به نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو. تصویر «اگرچه در طلبت هم عنان باد شمالم / به گرد سرو خرامان قامتت نرسیدم» در بافت این غزل به دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع. تصویر «امید در شب زلفت به روز عمر نبستم / طمع به دور دهانت ز کام دل ببریدم» در بافت این غزل به ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی. تصویر «به شوق چشمه نوشت چه قطره‌ها که فشاندم / ز لعل باده فروشت چه عشوه‌ها که خریدم» در بافت این غزل به اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: تیر غمزه و تحمل بار غصه. تصویر «ز غمزه بر دل ریشم چه تیرها که گشادی / ز غصه بر سر کویت چه بارها که کشیدم» در بافت این غزل به تیر غمزه و تحمل بار غصه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم. تصویر «ز کوی یار بیار ای نسیم صبح غباری / که بوی خون دل ریش از آن تراب شنیدم» در بافت این غزل به طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق. تصویر «گناه چشم سیاه تو بود و گردن دلخواه / که من چو آهوی وحشی ز آدمی برمیدم» در بافت این غزل به رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: گشودن زخم نهان با بوی آشنا. تصویر «چو غنچه بر سرم از کوی او گذشت نسیمی / که پرده بر دل خونین به بوی او بدریدم» در بافت این غزل به گشودن زخم نهان با بوی آشنا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: فقدان فروغ چشم در دوری محبوب. تصویر «به خاک پای تو سوگند و نور دیده حافظ / که بی رخ تو فروغ از چراغ دیده ندیدم» در بافت این غزل به فقدان فروغ چشم در دوری محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: میان تصویر آرمانی محبوب و رفتار واقعی او تفاوت بگذار و برای آرامش خود مرزی روشن تعیین کن. دلبستگی در این غزل با اشک و دوری همراه است؛ رابطه سالم به حضور متقابل و احترام نیاز دارد. در پی هدف دشوار، تلاش را با ارزیابی واقع‌بینانه مسیر و امکانات همراه کن.
تعبیر فال حافظ غزل 322
این غزل نشانه عشق عمیق، جست‌وجوی طولانی، انتظار و رسیدن تدریجی به شناخت یا گشایش است. اگر نیتی دارید که مدت زیادی برای آن تلاش کرده‌اید، هنوز از نظر معنوی و احساسی زنده است، اما نتیجه ممکن است با تأخیر یا از مسیری متفاوت ظاهر شود. یک خبر، نشانه کوچک یا تغییر شرایط می‌تواند امید را دوباره فعال کند. در عین حال، حافظ توصیه می‌کند طمع به نتیجه فوری را کنار بگذارید و آرامش خود را فدای انتظار نکنید.
معنی و مفهوم غزل
حافظ در این غزل از نقش محبوبی سخن می‌گوید که در کارگاه دیده و ذهن او شکل گرفته، اما هیچ تصویر و نمونه‌ای را هم‌پایه زیبایی او نمی‌یابد. شاعر با وجود شتاب و کوشش فراوان، خود را هنوز دور از قامت محبوب می‌بیند و در برابر عظمت او از رسیدن کامل سخن نمی‌گوید. سپس از امید و طمعی که نسبت به وصال داشته سخن می‌گوید و از شوق چشمه نوش و لعل باده‌فروش، رنج و اشتیاق بسیار خود را بیان می‌کند.
در ادامه، حافظ از تیرهای غمزه و بارهای اندوهی می‌گوید که در راه محبوب تحمل کرده است. سپس از نسیم صبح می‌خواهد غباری از کوی یار بیاورد، زیرا خاک آن کوی برای عاشق حامل نشانه و بوی دل محبوب است. شاعر علت گریختن خود از آدمیان را چشم سیاه و جاذبه معشوق می‌داند و در پایان، با سوگند به خاک پای یار و نور دیده خویش، تأکید می‌کند که بدون چهره محبوب، چشم و زندگی او فروغی ندارد.
پیام حافظ به زبان ساده
«نسیم آشنایی و خاطره می‌تواند روزنه‌ای برای فهم احساسات و بازیافتن آرامش باشد»
دوری و اشتیاق شدید نباید تو را از مراقبت از خویش و روابط سالم بازدارد میان تصویر آرمانی محبوب و رفتار واقعی او تفاوت بگذار و برای آرامش خود مرزی روشن تعیین کن
بیت برجسته غزل
به خاک پای تو سوگند و نور دیده حافظ
که بی رخ تو فروغ از چراغ دیده ندیدم
بیت پایانی پیام اصلی غزل را جمع‌بندی می‌کند: فقدان فروغ چشم در دوری محبوب.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاطفی، این غزل بسیار قدرتمند است و از عشقی سخن می‌گوید که حتی با وجود فاصله و رنج، از دل خارج نشده است. اگر شخصی در ذهن شماست، احساس می‌تواند عمیق و ماندگار باشد و احتمال دریافت نشانه‌ای از او وجود دارد. با این حال، غزل یادآوری می‌کند که نباید تمام آرامش خود را به حضور یک نفر وابسته کنید؛ رابطه سالم نیازمند پاسخ و توجه متقابل است.
تعبیر گشایش
نسیم آشنایی و خاطره می‌تواند روزنه‌ای برای فهم احساسات و بازیافتن آرامش باشد
تعبیر کار و آینده شغلی
در نیت کاری، این غزل نشان‌دهنده هدفی است که برای رسیدن به آن تلاش زیادی شده اما هنوز فاصله‌ای با نتیجه وجود دارد. اگر احساس می‌کنید به اندازه کافی کوشش کرده‌اید، شاید لازم باشد روش، ارتباطات یا مسیر رسیدن به هدف را بازبینی کنید. یک نشانه کوچک از پیشرفت می‌تواند مقدمه حرکت جدی‌تر باشد.
تعبیر دوراهی و تصمیم
دو گزینه را با هزینه، پیامد و ارزش‌های خود بسنج. دوری و اشتیاق شدید نباید تو را از مراقبت از خویش و روابط سالم بازدارد
قدم بعدی پس از خواندن فال
میان تصویر آرمانی محبوب و رفتار واقعی او تفاوت بگذار و برای آرامش خود مرزی روشن تعیین کن
پرسش‌های رایج درباره این غزل
آیا نیتی که مدت زیادی برایش صبر کرده‌ام به نتیجه می‌رسد؟
غزل نشانه بسته بودن کامل راه نیست و از یک نشانه یا گشایش تدریجی سخن می‌گوید. با این حال، نتیجه ممکن است دیرتر از انتظار شما و از مسیری متفاوت ظاهر شود.
آیا شخصی که در ذهن من است هنوز جایگاهی در آینده من دارد؟
این غزل شدت و ماندگاری احساس را نشان می‌دهد، اما درباره آینده یک شخص نمی‌توان نتیجه قطعی گرفت. اگر نشانه‌ای واقعی از علاقه و ارتباط وجود دارد، همان رفتار متقابل معیار مهم‌تری برای تصمیم شماست.
آیا به زودی خبری از شخص مورد نظرم می‌رسد؟
مضمون نسیم صبح و غبار کوی یار با رسیدن یک نشانه کوچک هماهنگ است و می‌تواند امید به خبر یا ارتباط را تقویت کند. بهتر است هر نشانه را تا زمانی که روشن و واقعی نشده، قطعی تلقی نکنید.
آیا باید همچنان برای این خواسته تلاش کنم؟
اگر این خواسته هنوز برایتان ارزشمند است، ادامه دادن می‌تواند معنا داشته باشد؛ اما روش خود را نیز بررسی کنید. غزل میان طلب و رهایی از طمع به نتیجه فوری تعادل ایجاد می‌کند.
مهم‌ترین پیام حافظ برای من چیست؟
عمیق دوست بدار، اما از انتظار فرساینده دوری کن. نشانه‌های واقعی را ببین، برای خواسته‌ات تلاش کن و اگر نتیجه فوراً ظاهر نشد، آرامش و ارزش خودت را فدای آن نکن.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 322 با مطلع «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم» درباره تصویر ماندگار محبوب، جست‌وجوی بی‌پایان و دلتنگی عمیق است. نسیم آشنایی و خاطره می‌تواند روزنه‌ای برای فهم احساسات و بازیافتن آرامش باشد. دوری و اشتیاق شدید نباید تو را از مراقبت از خویش و روابط سالم بازدارد. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او. تصویر «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم / به صورت تو نگاری ندیدم و نشنیدم» در بافت این غزل به نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو. تصویر «اگرچه در طلبت هم عنان باد شمالم / به گرد سرو خرامان قامتت نرسیدم» در بافت این غزل به دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع. تصویر «امید در شب زلفت به روز عمر نبستم / طمع به دور دهانت ز کام دل ببریدم» در بافت این غزل به ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی. تصویر «به شوق چشمه نوشت چه قطره‌ها که فشاندم / ز لعل باده فروشت چه عشوه‌ها که خریدم» در بافت این غزل به اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: تیر غمزه و تحمل بار غصه. تصویر «ز غمزه بر دل ریشم چه تیرها که گشادی / ز غصه بر سر کویت چه بارها که کشیدم» در بافت این غزل به تیر غمزه و تحمل بار غصه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم. تصویر «ز کوی یار بیار ای نسیم صبح غباری / که بوی خون دل ریش از آن تراب شنیدم» در بافت این غزل به طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق. تصویر «گناه چشم سیاه تو بود و گردن دلخواه / که من چو آهوی وحشی ز آدمی برمیدم» در بافت این غزل به رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: گشودن زخم نهان با بوی آشنا. تصویر «چو غنچه بر سرم از کوی او گذشت نسیمی / که پرده بر دل خونین به بوی او بدریدم» در بافت این غزل به گشودن زخم نهان با بوی آشنا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: فقدان فروغ چشم در دوری محبوب. تصویر «به خاک پای تو سوگند و نور دیده حافظ / که بی رخ تو فروغ از چراغ دیده ندیدم» در بافت این غزل به فقدان فروغ چشم در دوری محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: میان تصویر آرمانی محبوب و رفتار واقعی او تفاوت بگذار و برای آرامش خود مرزی روشن تعیین کن. دلبستگی در این غزل با اشک و دوری همراه است؛ رابطه سالم به حضور متقابل و احترام نیاز دارد. در پی هدف دشوار، تلاش را با ارزیابی واقع‌بینانه مسیر و امکانات همراه کن.
پیام کامل حافظ
غزل 322 با مطلع «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم» درباره تصویر ماندگار محبوب، جست‌وجوی بی‌پایان و دلتنگی عمیق است. نسیم آشنایی و خاطره می‌تواند روزنه‌ای برای فهم احساسات و بازیافتن آرامش باشد. دوری و اشتیاق شدید نباید تو را از مراقبت از خویش و روابط سالم بازدارد. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او. تصویر «خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم / به صورت تو نگاری ندیدم و نشنیدم» در بافت این غزل به نقش محبوب در چشم و یگانگی تصویر او اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو. تصویر «اگرچه در طلبت هم عنان باد شمالم / به گرد سرو خرامان قامتت نرسیدم» در بافت این غزل به دویدن در طلب و نرسیدن به قامت سرو اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع. تصویر «امید در شب زلفت به روز عمر نبستم / طمع به دور دهانت ز کام دل ببریدم» در بافت این غزل به ناامیدی از گشودن شب زلف و بریدن طمع اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی. تصویر «به شوق چشمه نوشت چه قطره‌ها که فشاندم / ز لعل باده فروشت چه عشوه‌ها که خریدم» در بافت این غزل به اشک شوق و هزینه‌های دلباختگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: تیر غمزه و تحمل بار غصه. تصویر «ز غمزه بر دل ریشم چه تیرها که گشادی / ز غصه بر سر کویت چه بارها که کشیدم» در بافت این غزل به تیر غمزه و تحمل بار غصه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم. تصویر «ز کوی یار بیار ای نسیم صبح غباری / که بوی خون دل ریش از آن تراب شنیدم» در بافت این غزل به طلب نشانی از کوی یار به واسطه نسیم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق. تصویر «گناه چشم سیاه تو بود و گردن دلخواه / که من چو آهوی وحشی ز آدمی برمیدم» در بافت این غزل به رمیدن چون آهو از آدمیان بر اثر عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: گشودن زخم نهان با بوی آشنا. تصویر «چو غنچه بر سرم از کوی او گذشت نسیمی / که پرده بر دل خونین به بوی او بدریدم» در بافت این غزل به گشودن زخم نهان با بوی آشنا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: فقدان فروغ چشم در دوری محبوب. تصویر «به خاک پای تو سوگند و نور دیده حافظ / که بی رخ تو فروغ از چراغ دیده ندیدم» در بافت این غزل به فقدان فروغ چشم در دوری محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: میان تصویر آرمانی محبوب و رفتار واقعی او تفاوت بگذار و برای آرامش خود مرزی روشن تعیین کن. دلبستگی در این غزل با اشک و دوری همراه است؛ رابطه سالم به حضور متقابل و احترام نیاز دارد. در پی هدف دشوار، تلاش را با ارزیابی واقع‌بینانه مسیر و امکانات همراه کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.