✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 318 حافظ؛ مرا می بینی و هر دم زیادت می کنی دردم
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: نیاز آشکار به توجه متقابل در رابطهای آمیخته با اشتیاق و رنج
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 318 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
مرا می بینی و هر دم زیادت می کنی دردم
تو را می بینم و میلم زیادت می شود هر دم
به سامانم نمی پرسی نمی دانم چه سر داری
به درمانم نمی کوشی نمی دانی مگر دردم
نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی
گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم
ندارم دستت از دامن بجز در خاک و آن دم هم
که بر خاکم روان گردی به گرد دامنت گردم
فرورفت از غم عشقت دمم دم می دهی تا کی
دمار از من برآوردی نمی گویی برآوردم
شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می جستم
رخت می دیدم و جامی هلالی باز می خوردم
کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت
نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم
تو خوش می باش با حافظ برو گو خصم جان می ده
چو گرمی از تو می بینم چه باک از خصم دم سردم
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 318 با مطلع «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم» درباره نیاز آشکار به توجه متقابل در رابطهای آمیخته با اشتیاق و رنج است. گرمی یار در بیت آخر نشان میدهد یک رفتار مهربانانه میتواند اضطراب بیرونی را سبک کند. وعدههای مبهم و بیپاسخی مکرر را جایگزین محبت عملی نکن. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار. تصویر «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم / تو را میبینم و میلم زیادت میشود هر دم» در بافت این غزل به افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق. تصویر «به سامانم نمیپرسی نمیدانم چه سر داری / به درمانم نمیکوشی نمیدانی مگر دردم» در بافت این غزل به بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: درخواست بازگشت و احوالپرسی. تصویر «نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی / گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم» در بافت این غزل به درخواست بازگشت و احوالپرسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک. تصویر «ندارم دستت از دامن به جز در خاک و آن دم هم / که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم» در بافت این غزل به اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی. تصویر «فرو رفت از غم عشقت دمم دم میدهی تا کی / دمار از من برآوردی نمیگویی برآوردم» در بافت این غزل به گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ. تصویر «شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز میجستم / رخت میدیدم و جامی هلالی باز میخوردم» در بافت این غزل به جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: خاطره آغوش و بوسه و فداکاری. تصویر «کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت / نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم» در بافت این غزل به خاطره آغوش و بوسه و فداکاری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران. تصویر «تو خوش میباش با حافظ برو گو خصم جان میده / چو گرمی از تو میبینم چه باک از خصم دم سردم» در بافت این غزل به آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: یک درخواست مشخص برای گفتوگو و توجه مطرح کن و به پاسخ واقعی آن نگاه کن. شعر از اشتیاق بسیار و شکایت از بیتوجهی میگوید؛ آینده رابطه وابسته به رفتار دوطرف است. برای شراکت یا کار، پیگیری محترمانه و تعهد عملی را جایگزین وعده نامشخص کن.
تعبیر فال حافظ غزل 318
این غزل نشانه دلبستگی عمیق، انتظار برای توجه و امید به نزدیک شدن دوباره است. اگر در نیت شما فاصله، بیخبری یا سردی وجود دارد، امکان تغییر فضا و دریافت نشانهای از توجه دیده میشود، اما بهتر است رفتار واقعی طرف مقابل را در کنار احساسات خود بسنجید. پیام اصلی غزل این است که عشق و وفاداری ارزشمندند، ولی آرامش زمانی شکل میگیرد که گرمی و پاسخ متقابل نیز وجود داشته باشد.
معنی و مفهوم غزل
حافظ در این غزل از عاشقی سخن میگوید که با دیدن معشوق، هم درد عشقش بیشتر میشود و هم میل و اشتیاقش افزونتر. او از اینکه معشوق از حالش نمیپرسد و برای درمان دردش تلاش نمیکند گلایه دارد و از او میخواهد دوباره گذری کند و حالش را بپرسد. عاشق چنان به معشوق وفادار است که حتی مرگ نیز نمیتواند پیوند او را از میان ببرد. سپس شاعر از شبی سخن میگوید که در تاریکی زلف یار به جستوجوی دل خویش بوده و با دیدن چهره محبوب به سرمستی رسیده است. در ادامه تصویر دیدار و وصال، آغوش و فدا کردن جان و دل پدیدار میشود و در پایان حافظ میگوید وقتی گرمی و محبت معشوق را احساس میکند، دیگر از دشمن و سخنان سرد او هراسی ندارد.
بیت برجسته غزل
تو خوش میباش با حافظ برو گو خصم جان میده
چو گرمی از تو میبینم چه باک از خصم دم سردم
بیت پایانی پیام اصلی غزل را جمعبندی میکند: آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاطفی، این غزل بسیار پررنگ است و از عشقی سخن میگوید که با دیدن معشوق بیشتر میشود. اگر شخصی در زندگی شما حضور دارد، احساسات نسبت به او عمیق و ماندگار است و احتمال دارد یک دیدار، پیام یا توجه کوچک دوباره شور عاطفی را افزایش دهد. اگر مدتی میان شما فاصله افتاده، مضمون غزل ظرفیت آشتی و نزدیک شدن را نشان میدهد، اما برای نتیجه پایدار باید علاقه از دو طرف وجود داشته باشد.
تعبیر گشایش
گرمی یار در بیت آخر نشان میدهد یک رفتار مهربانانه میتواند اضطراب بیرونی را سبک کند
تعبیر کار و آینده شغلی
در نیت کاری، مضمون غزل میتواند نشاندهنده دورهای باشد که احساس میکنید تلاش شما دیده نشده یا کسی که باید از کارتان حمایت کند، آنطور که انتظار دارید توجه نشان نمیدهد. با این حال، احتمال تغییر این وضعیت از طریق پیگیری، گفتوگو و نشان دادن دوباره تواناییها وجود دارد. از گلایه طولانی فاصله بگیرید و درخواست یا هدف خود را روشن بیان کنید.
تعبیر دوراهی و تصمیم
دو گزینه را با هزینه، پیامد و ارزشهای خود بسنج. وعدههای مبهم و بیپاسخی مکرر را جایگزین محبت عملی نکن
پرسشهای رایج درباره این غزل
آیا نیتی که در دل دارم به نتیجه نزدیک میشود؟
غزل نشانه زنده بودن نیت و امکان روشنتر شدن شرایط را دارد. نتیجه بیشتر به شکل یک نشانه، توجه، گفتوگو یا نزدیک شدن تدریجی نمایان میشود و بهتر است برای آن شتاب نکنید.
اگر از شخصی دور شدهام، امکان نزدیک شدن دوباره وجود دارد؟
مضمون غزل با بازگشت، پرسوجوی حال و دیدار دوباره سازگار است. امکان نزدیک شدن دوباره وجود دارد، بهویژه اگر علاقه هنوز دوطرفه باشد و یکی از طرفین برای برقراری ارتباط قدم بردارد.
آیا انتظار طولانی من ارزش ادامه دادن دارد؟
حافظ وفاداری عمیق را ستایش میکند، اما از شدت رنج عاشق نیز سخن میگوید. بنابراین ادامه دادن زمانی ارزشمندتر است که نشانهای واقعی از توجه و همراهی وجود داشته باشد، نه صرفاً امید بدون پاسخ.
آیا حرف یا مخالفت دیگران میتواند مانع نیت من شود؟
در پایان غزل، وقتی گرمی و حمایت محبوب وجود دارد، حافظ از دشمن و سخنان سرد او هراسی ندارد. اگر پشتوانه واقعی و تصمیم سنجیده داشته باشید، مخالفت دیگران لزوماً تعیینکننده مسیر شما نخواهد بود.
پیام اصلی حافظ برای من در این فال چیست؟
احساس خود را انکار نکن، اما برای آرامش خود نیز ارزش قائل باش. عشق و وفاداری زمانی به گشایش میرسند که در کنار اشتیاق، توجه، گفتوگو و پاسخ واقعی نیز وجود داشته باشد.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 318 با مطلع «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم» درباره نیاز آشکار به توجه متقابل در رابطهای آمیخته با اشتیاق و رنج است. گرمی یار در بیت آخر نشان میدهد یک رفتار مهربانانه میتواند اضطراب بیرونی را سبک کند. وعدههای مبهم و بیپاسخی مکرر را جایگزین محبت عملی نکن. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار. تصویر «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم / تو را میبینم و میلم زیادت میشود هر دم» در بافت این غزل به افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق. تصویر «به سامانم نمیپرسی نمیدانم چه سر داری / به درمانم نمیکوشی نمیدانی مگر دردم» در بافت این غزل به بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: درخواست بازگشت و احوالپرسی. تصویر «نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی / گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم» در بافت این غزل به درخواست بازگشت و احوالپرسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک. تصویر «ندارم دستت از دامن به جز در خاک و آن دم هم / که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم» در بافت این غزل به اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی. تصویر «فرو رفت از غم عشقت دمم دم میدهی تا کی / دمار از من برآوردی نمیگویی برآوردم» در بافت این غزل به گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ. تصویر «شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز میجستم / رخت میدیدم و جامی هلالی باز میخوردم» در بافت این غزل به جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: خاطره آغوش و بوسه و فداکاری. تصویر «کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت / نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم» در بافت این غزل به خاطره آغوش و بوسه و فداکاری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران. تصویر «تو خوش میباش با حافظ برو گو خصم جان میده / چو گرمی از تو میبینم چه باک از خصم دم سردم» در بافت این غزل به آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: یک درخواست مشخص برای گفتوگو و توجه مطرح کن و به پاسخ واقعی آن نگاه کن. شعر از اشتیاق بسیار و شکایت از بیتوجهی میگوید؛ آینده رابطه وابسته به رفتار دوطرف است. برای شراکت یا کار، پیگیری محترمانه و تعهد عملی را جایگزین وعده نامشخص کن.
پیام کامل حافظ
غزل 318 با مطلع «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم» درباره نیاز آشکار به توجه متقابل در رابطهای آمیخته با اشتیاق و رنج است. گرمی یار در بیت آخر نشان میدهد یک رفتار مهربانانه میتواند اضطراب بیرونی را سبک کند. وعدههای مبهم و بیپاسخی مکرر را جایگزین محبت عملی نکن. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار. تصویر «مرا میبینی و هر دم زیادت میکنی دردم / تو را میبینم و میلم زیادت میشود هر دم» در بافت این غزل به افزایش همزمان درد عاشق و میل به دیدار اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق. تصویر «به سامانم نمیپرسی نمیدانم چه سر داری / به درمانم نمیکوشی نمیدانی مگر دردم» در بافت این غزل به بیخبری محبوب از حال و درمان عاشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: درخواست بازگشت و احوالپرسی. تصویر «نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی / گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم» در بافت این غزل به درخواست بازگشت و احوالپرسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک. تصویر «ندارم دستت از دامن به جز در خاک و آن دم هم / که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم» در بافت این غزل به اصرار بر دلبستگی حتی در تصویر خاک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی. تصویر «فرو رفت از غم عشقت دمم دم میدهی تا کی / دمار از من برآوردی نمیگویی برآوردم» در بافت این غزل به گله از وعدههای بیثمر و فرسودگی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ. تصویر «شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز میجستم / رخت میدیدم و جامی هلالی باز میخوردم» در بافت این غزل به جستوجوی دل در تاریکی زلف و روشنی رخ اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: خاطره آغوش و بوسه و فداکاری. تصویر «کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت / نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم» در بافت این غزل به خاطره آغوش و بوسه و فداکاری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران. تصویر «تو خوش میباش با حافظ برو گو خصم جان میده / چو گرمی از تو میبینم چه باک از خصم دم سردم» در بافت این غزل به آرامش از گرمی یار با وجود دشمنی دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: یک درخواست مشخص برای گفتوگو و توجه مطرح کن و به پاسخ واقعی آن نگاه کن. شعر از اشتیاق بسیار و شکایت از بیتوجهی میگوید؛ آینده رابطه وابسته به رفتار دوطرف است. برای شراکت یا کار، پیگیری محترمانه و تعهد عملی را جایگزین وعده نامشخص کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.