✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 311 حافظ؛ عاشق روی جوانی خوش نوخاسته ام
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: صداقت با خویش، شور عشق نوپا و فاصله گرفتن از ظاهرسازی
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 311 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
عاشق روی جوانی خوش نوخاسته ام
و از خدا دولت این غم به دعا خواسته ام
عاشق و رند و نظربازم و می گویم فاش
تا بدانی که به چندین هنر آراسته ام
شرمم از خرقه آلوده خود می آید
که بر او وصله به صد شعبده پیراسته ام
خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز
هم بدین کار کمربسته و برخاسته ام
با چنین حیرتم از دست بشد صرفه کار
در غم افزوده ام آنچ از دل و جان کاسته ام
همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا
بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته ام
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 311 با مطلع «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام» درباره صداقت با خویش، شور عشق نوپا و فاصله گرفتن از ظاهرسازی است. اعتراف بی‌پرده به احساس می‌تواند آغاز گفت‌وگویی صادقانه و شناختی عمیق‌تر باشد. شور عاشقانه را به خودفرسایی تبدیل نکن و برای رسیدن به محبوب نقش ساختگی نساز. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا. تصویر «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام / وز خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام» در بافت این غزل به اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی. تصویر «عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش / تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام» در بافت این غزل به صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه. تصویر «شرمم از خرقه آلوده خود می‌آید / که بر او وصله به صد شعبده پیراسته‌ام» در بافت این غزل به شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق. تصویر «خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز / هم بدین کار کمربسته و برخاسته‌ام» در بافت این غزل به شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان. تصویر «با چنین حیرتم از دست بشد صرفه کار / در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام» در بافت این غزل به از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب. تصویر «همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا / بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام» در بافت این غزل به رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: با خودت روشن کن چه چیزی را از سر عشق می‌خواهی و چه چیزی را فقط برای جلب توجه دیگری نمایش می‌دهی. شاعر عاشق بودن را پنهان نمی‌کند، اما سوختن شمع و کاستن از جان هشدار می‌دهد که عشق نیازمند مراقبت از خود نیز هست. در همکاری یا انتخاب شغلی از نمایش مهارت و وعده‌های نمایشی فاصله بگیر و توان واقعی‌ات را صریح بیان کن.
تعبیر فال حافظ غزل 311
غزل ۳۱۱ غزلی بسیار عاطفی است که محور آن عشق شدید، پذیرش رنج عشق، صداقت با خود، کنار گذاشتن ظاهرسازی و امید به نزدیک شدن به محبوب است.
اگر نیتت عشقی است، کشش و دلبستگی در این غزل بسیار پررنگ است و می‌تواند نشان‌دهنده احساس عمیق و ماندگار باشد.
اگر منتظر پاسخ یا پذیرش کسی هستی، پایان غزل با امید به در آغوش کشیده شدن همراه است، اما پاسخ واقعی طرف مقابل باید در عمل مشخص شود.
اگر رابطه‌ای باعث سردرگمی تو شده، بیت مربوط به حیرت هشدار می‌دهد که شدت احساس ممکن است تشخیص را دشوار کند.
اگر نیت ازدواج داری، علاقه و کشش دیده می‌شود، اما لازم است صداقت و شرایط واقعی دو طرف بررسی شود.
اگر نیت کاری داری، ظاهر موضوع را کنار بگذار و حقیقت، توانایی‌ها و موانع واقعی را بررسی کن.
اگر نیت مالی داری، غزل بیشتر توصیه به احتیاط و پرهیز از تصمیم احساسی دارد.
اگر از شرایطی خسته شده‌ای، شمع غزل نشان می‌دهد که تحمل دشواری بخشی از مسیر است، اما نباید رنج بی‌پایان را با عشق یا موفقیت اشتباه گرفت.
پیام کلی غزل این است که خواسته عمیق ارزش دنبال کردن دارد، اما برای رسیدن به آن نباید اختیار و تشخیص خود را از دست بدهی.
معنی و مفهوم غزل
غزل ۳۱۱ با بیان عشق حافظ به چهره‌ای جوان، زیبا و تازه آغاز می‌شود. شاعر می‌گوید که حتی دولت و بهره این غم عشق را از خدا خواسته است.
در بیت دوم، حافظ خود را عاشق، رند و نظرباز معرفی می‌کند و این ویژگی‌ها را هنرهای خود می‌داند.
در بیت سوم، از خرقه آلوده و وصله‌دار خود شرم دارد و به ظاهر آراسته‌ای اشاره می‌کند که با نیرنگ و شعبده پیرایش شده است.
در بیت چهارم، شمع را خطاب قرار می‌دهد و از او می‌خواهد در غم محبوب بسوزد، زیرا خودش نیز برای همین سوختن آماده شده است.
در بیت پنجم، حیرت عاشقانه باعث شده صلاح و صرفه کار از دست حافظ برود و هرچه از دل و جان او کاسته شده، بر غمش افزوده شود.
در بیت پایانی، حافظ مانند خودِ حافظ به خرابات می‌رود، با امید اینکه محبوب نوخاسته او را در آغوش گیرد.
در مجموع، معنی غزل درباره عشق شدید، پذیرش رنج عشق، رندی و آزادگی، کنار گذاشتن ظاهرهای ساختگی، حیرت عاشقانه و امید به پذیرش و نزدیکی محبوب است.
پیام حافظ به زبان ساده
«اعتراف بی‌پرده به احساس می‌تواند آغاز گفت‌وگویی صادقانه و شناختی عمیق‌تر باشد»
شور عاشقانه را به خودفرسایی تبدیل نکن و برای رسیدن به محبوب نقش ساختگی نساز با خودت روشن کن چه چیزی را از سر عشق می‌خواهی و چه چیزی را فقط برای جلب توجه دیگری نمایش می‌دهی
بیت برجسته غزل
همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا
بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام
بیت پایانی پیام اصلی غزل را جمع‌بندی می‌کند: رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در زمینه عشق، غزل ۳۱۱ یکی از صریح‌ترین غزل‌های این بخش از دیوان است. حافظ بدون پنهان کردن احساس خود از عشق و کشش سخن می‌گوید و حتی غم عشق را نعمتی می‌داند که از خدا خواسته است.
اگر شخصی در ذهن توست، این غزل نشان می‌دهد که احساس تو نسبت به او احتمالاً سطحی نیست و مدت زیادی در ذهن و دل تو باقی مانده است.
اگر میان شما فاصله‌ای ایجاد شده، پایان غزل هنوز امید به نزدیک شدن و پذیرفته شدن را زنده نگه می‌دارد.
اگر منتظر ابراز علاقه طرف مقابل هستی، بهتر است به رفتار واقعی او توجه کنی و تنها از روی نشانه‌های مبهم نتیجه‌گیری نکنی.
اگر رابطه‌ای پنهان یا پیچیده است، غزل بر صداقت با خود تأکید دارد؛ باید بدانی دقیقاً چه می‌خواهی و چه هزینه‌ای برای آن آماده‌ای.
اگر رابطه جدیدی شروع شده، کشش اولیه می‌تواند قوی باشد، اما برای ماندگاری، شناخت عمیق‌تر ضروری است.
اگر رابطه‌ای یک‌طرفه شده، بیت مربوط به سوختن شمع هشداری است که نباید تمام توان عاطفی خود را بدون دریافت پاسخ مصرف کنی.
اگر متأهل هستی، این غزل می‌تواند نشانه نیاز به بازگرداندن صمیمیت و توجه به رابطه باشد.
در مجموع، برای عشق نشانه احساس بسیار قوی و امید به نزدیکی وجود دارد، اما حفظ عزت نفس و تشخیص متقابل بودن رابطه ضروری است.
تعبیر گشایش
اعتراف بی‌پرده به احساس می‌تواند آغاز گفت‌وگویی صادقانه و شناختی عمیق‌تر باشد
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، غزل ۳۱۱ می‌تواند نشانه‌ای برای بازنگری در شیوه عمل باشد. تصویر خرقه‌ای که با وصله‌های فراوان آراسته شده، می‌تواند نماد روش‌هایی باشد که ظاهر خود را حفظ کرده‌اند اما نیازمند اصلاح هستند.
اگر از شغل یا مسیر فعلی ناراضی هستی، ابتدا ببین مشکل از اصل مسیر است یا از شیوه‌ای که در آن حرکت می‌کنی.
اگر منتظر نتیجه یک کار هستی، ممکن است لازم باشد برای رسیدن به هدف، بخشی از انرژی و زمان خود را بیشتر صرف کنی.
اگر پروژه‌ای دشوار است، شمع غزل نماد پایداری در برابر فشار است.
اگر همکار یا مدیرت تصویر متفاوتی از واقعیت ارائه می‌دهد، بهتر است به اسناد و عملکرد واقعی توجه کنی.
اگر قصد تغییر شغل داری، فقط به هیجان موقعیت جدید توجه نکن و شرایط عملی را نیز بررسی کن.
اگر کاری با علاقه شخصی تو ارتباط دارد، غزل می‌تواند نشانه خوبی برای جدی گرفتن آن علاقه باشد، به شرط آنکه برنامه داشته باشی.
اگر احساس می‌کنی تلاش‌هایت نتیجه نمی‌دهند، بیت پنجم هشدار می‌دهد که فرسودگی را با موفقیت اشتباه نگیری.
پیام کاری غزل این است که علاقه و پشتکار ارزشمندند، اما اصلاح روش و حفظ توان نیز ضروری است.
تعبیر دوراهی و تصمیم
دو گزینه را با هزینه، پیامد و ارزش‌های خود بسنج. شور عاشقانه را به خودفرسایی تبدیل نکن و برای رسیدن به محبوب نقش ساختگی نساز
قدم بعدی پس از خواندن فال
با خودت روشن کن چه چیزی را از سر عشق می‌خواهی و چه چیزی را فقط برای جلب توجه دیگری نمایش می‌دهی
پرسش‌های رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل ۳۱۱ برای نیت من چیست؟
پیام اصلی غزل، عشق و خواسته‌ای عمیق است که هنوز برایت اهمیت زیادی دارد. راه رسیدن به آن با صداقت و پذیرش همراه است، اما نباید اجازه دهی شدت احساس قدرت تشخیصت را کم کند.
آیا این غزل برای نیت عشقی نشانه خوبی دارد؟
از نظر مضمون، غزل بسیار عاطفی است و از عشق، دلبستگی و امید به در آغوش کشیده شدن سخن می‌گوید. بنابراین با نیت عشقی هماهنگی زیادی دارد، اما پذیرش واقعی طرف مقابل باید در رفتار او دیده شود.
اگر منتظر بازگشت یا پاسخ یک نفر هستم چه برداشتی داشته باشم؟
پایان غزل امید به نزدیکی و پذیرش را نشان می‌دهد، اما بیت مربوط به حیرت هشدار می‌دهد که انتظار نباید باعث شود هر نشانه کوچکی را پاسخ قطعی تصور کنی. رفتار واقعی طرف مقابل را معیار قرار بده.
اگر نیت من کاری یا مالی باشد، این غزل چه پیامی دارد؟
در کار و امور مالی، غزل بیشتر توصیه به بازنگری و کنار گذاشتن ظاهرهای فریبنده دارد. روش‌های قدیمی یا تصمیم‌های هیجانی را بررسی کن و پیش از اقدام، واقعیت و هزینه‌ها را دقیق بسنج.
مهم‌ترین توصیه حافظ در این غزل چیست؟
احساس واقعی خود را بشناس و از آن فرار نکن، اما اختیار و تشخیصت را نیز حفظ کن. برای خواسته مهمت تلاش کن، ولی میان عشق، امید و واقعیت تفاوت بگذار.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 311 با مطلع «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام» درباره صداقت با خویش، شور عشق نوپا و فاصله گرفتن از ظاهرسازی است. اعتراف بی‌پرده به احساس می‌تواند آغاز گفت‌وگویی صادقانه و شناختی عمیق‌تر باشد. شور عاشقانه را به خودفرسایی تبدیل نکن و برای رسیدن به محبوب نقش ساختگی نساز. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا. تصویر «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام / وز خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام» در بافت این غزل به اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی. تصویر «عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش / تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام» در بافت این غزل به صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه. تصویر «شرمم از خرقه آلوده خود می‌آید / که بر او وصله به صد شعبده پیراسته‌ام» در بافت این غزل به شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق. تصویر «خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز / هم بدین کار کمربسته و برخاسته‌ام» در بافت این غزل به شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان. تصویر «با چنین حیرتم از دست بشد صرفه کار / در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام» در بافت این غزل به از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب. تصویر «همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا / بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام» در بافت این غزل به رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: با خودت روشن کن چه چیزی را از سر عشق می‌خواهی و چه چیزی را فقط برای جلب توجه دیگری نمایش می‌دهی. شاعر عاشق بودن را پنهان نمی‌کند، اما سوختن شمع و کاستن از جان هشدار می‌دهد که عشق نیازمند مراقبت از خود نیز هست. در همکاری یا انتخاب شغلی از نمایش مهارت و وعده‌های نمایشی فاصله بگیر و توان واقعی‌ات را صریح بیان کن.
پیام کامل حافظ
غزل 311 با مطلع «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام» درباره صداقت با خویش، شور عشق نوپا و فاصله گرفتن از ظاهرسازی است. اعتراف بی‌پرده به احساس می‌تواند آغاز گفت‌وگویی صادقانه و شناختی عمیق‌تر باشد. شور عاشقانه را به خودفرسایی تبدیل نکن و برای رسیدن به محبوب نقش ساختگی نساز. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا. تصویر «عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام / وز خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام» در بافت این غزل به اعتراف به عشق تازه و پذیرفتن غم آن با دعا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی. تصویر «عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش / تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام» در بافت این غزل به صراحت شاعر در رندی و نظربازی و خودشناسی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه. تصویر «شرمم از خرقه آلوده خود می‌آید / که بر او وصله به صد شعبده پیراسته‌ام» در بافت این غزل به شرم از خرقه آلوده و وصله‌های ظاهرسازانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق. تصویر «خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز / هم بدین کار کمربسته و برخاسته‌ام» در بافت این غزل به شمع و سوختن داوطلبانه در راه عشق اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان. تصویر «با چنین حیرتم از دست بشد صرفه کار / در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام» در بافت این غزل به از دست رفتن حسابگری و فرسایش دل و جان اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب. تصویر «همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا / بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام» در بافت این غزل به رفتن به خرابات و امید به آغوش محبوب اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهده‌شده و انتخاب‌های در اختیار خویش بسنج.
جمع‌بندی: با خودت روشن کن چه چیزی را از سر عشق می‌خواهی و چه چیزی را فقط برای جلب توجه دیگری نمایش می‌دهی. شاعر عاشق بودن را پنهان نمی‌کند، اما سوختن شمع و کاستن از جان هشدار می‌دهد که عشق نیازمند مراقبت از خود نیز هست. در همکاری یا انتخاب شغلی از نمایش مهارت و وعده‌های نمایشی فاصله بگیر و توان واقعی‌ات را صریح بیان کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.