✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 275 حافظ؛ صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: بخشایش و دوری از زهد نمایشی
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 275 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش
وین زهد خشک را به می خوشگوار بخش
طامات و شطح در ره آهنگ چنگ نه
تسبیح و طیلسان به می و میگسار بخش
زهد گران که شاهد و ساقی نمی خرند
در حلقه چمن به نسیم بهار بخش
راهم شراب لعل زد ای میر عاشقان
خون مرا به چاه زنخدان یار بخش
یا رب به وقت گل گنه بنده عفو کن
وین ماجرا به سرو لب جویبار بخش
ای آن که ره به مشرب مقصود برده ای
زین بحر قطره ای به من خاکسار بخش
شکرانه را که چشم تو روی بتان ندید
ما را به عفو و لطف خداوندگار بخش
ساقی چو شاه نوش کند باده صبوح
گو جام زر به حافظ شب زنده دار بخش
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 275 با مطلع «صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش» درباره بخشایش و دوری از زهد نمایشی سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار.
بیت 1: رهایی از زهد خشک. این بیت در کنار «صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش / وین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: نغمه چنگ در برابر طامات. این بیت در کنار «طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِه / تسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: سپردن زهد به نسیم بهاری. این بیت در کنار «زُهدِ گران که شاهد و ساقی نمی‌خرند / در حلقهٔ چمن به نسیمِ بهار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: چاه زنخدان محبوب. این بیت در کنار «راهم شراب لعل زد ای میرِ عاشقان / خونِ مرا به چاهِ زَنَخدانِ یار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: طلب عفو در موسم گل. این بیت در کنار «یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کن / وین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: قطره‌ای از دریای معرفت. این بیت در کنار «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: بخشایش دیگران. این بیت در کنار «شکرانه را که چشم تو رویِ بتان ندید / ما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: جام زر حافظ شب‌زنده‌دار. این بیت در کنار «ساقی چو شاه نوش کند بادهٔ صَبوح / گو جامِ زر به حافظِ شب زنده دار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
جمع بندی: سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار
تعبیر فال حافظ غزل 275
این فال نشانه رهایی از فشارهای بی‌مورد و بازگشت به طراوت و آرامش است. ممکن است در مدتی گذشته بیش از اندازه خود را محدود کرده یا تحت تأثیر حرف‌ها و قضاوت‌های دیگران قرار گرفته باشید. حافظ توصیه می‌کند میان اصول و شادی تعادل ایجاد کنید و ظاهر را با حقیقت اشتباه نگیرید. همچنین اگر اشتباهی رخ داده، اصلاح و بخشش را به جای ماندن در احساس گناه انتخاب کنید.
معنی و مفهوم غزل
غزل با خطاب به صوفی آغاز می‌شود و از او می‌خواهد گل بچیند و جامه و نشانه‌های زهد خشک را کنار بگذارد. در اینجا گل در برابر خار و طراوت در برابر خشکی قرار گرفته است. حافظ سپس ادعاهای بزرگ و سخنان پیچیده را به آهنگ چنگ می‌سپارد و تسبیح و طیلسان را به می و میگسار می‌بخشد. معنای این تصاویر را می‌توان دعوت به کنار گذاشتن ریا و ظاهرگرایی و توجه به حقیقت تجربه دانست.
در بیت‌های بعد، حافظ از زهد سنگین سخن می‌گوید که در فضای عشق و زیبایی خریداری ندارد و آن را به نسیم بهار می‌سپارد. سپس فضای غزل شخصی‌تر می‌شود و شاعر از تأثیر عشق، بخشش خطا و دریافت سهمی از معرفت سخن می‌گوید. درخواست «قطره‌ای» از دریای مقصود نشان می‌دهد که در کنار شادی، فروتنی و طلب آگاهی نیز اهمیت دارد.
در پایان، حافظ از ساقی جام زر می‌خواهد و خود را شب‌زنده‌دار معرفی می‌کند. این پایان نشان می‌دهد که شادی مورد نظر غزل صرفاً بی‌خیالی نیست؛ بلکه در کنار شب‌زنده‌داری، طلب معرفت و تلاش برای رسیدن به مقصود قرار دارد. بنابراین مفهوم کلی غزل، رهایی از خشکی و تظاهر، بازگشت به طراوت، پذیرش خطا، طلب معرفت و تجربه شادی آگاهانه است.
پیام حافظ به زبان ساده
«در موضوع jomlehTalaei، پیام غزل 275 از تصویر «قطره‌ای از دریای معرفت» آغاز می شود. رهایی از زهد خشک. بنابراین برای نیت خود، نشانه های عینی را بررسی کن و از قضاوت شتاب زده بپرهیز. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار. این برداشت به معنای تضمین بازگشت، پیروزی یا تعیین زمان رویداد نیست.»
غزل 275 با مطلع «صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش» درباره بخشایش و دوری از زهد نمایشی سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار.
بیت 1: رهایی از زهد خشک. این بیت در کنار «صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش / وین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: نغمه چنگ در برابر طامات. این بیت در کنار «طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِه / تسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: سپردن زهد به نسیم بهاری. این بیت در کنار «زُهدِ گران که شاهد و ساقی نمی‌خرند / در حلقهٔ چمن به نسیمِ بهار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: چاه زنخدان محبوب. این بیت در کنار «راهم شراب لعل زد ای میرِ عاشقان / خونِ مرا به چاهِ زَنَخدانِ یار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: طلب عفو در موسم گل. این بیت در کنار «یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کن / وین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: قطره‌ای از دریای معرفت. این بیت در کنار «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: بخشایش دیگران. این بیت در کنار «شکرانه را که چشم تو رویِ بتان ندید / ما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: جام زر حافظ شب‌زنده‌دار. این بیت در کنار «ساقی چو شاه نوش کند بادهٔ صَبوح / گو جامِ زر به حافظِ شب زنده دار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
در این غزل، «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» شاهد محوری است. نتیجه عملی آن نه انتظار منفعلانه، بلکه تشخیص فرصت، رعایت حرمت خود و دیگران و انتخاب قدمی متناسب با وضعیت واقعی است. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار
بیت برجسته غزل
ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای
زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش
بیت 6 به صورت مستقیم به محور غزل یعنی بخشایش و دوری از زهد نمایشی پیوند دارد: ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاشقانه، غزل از رهایی دل از خشکی و سختگیری سخن می‌گوید و فضای آن با شادی، جذابیت و لذت از همراهی پیوند دارد. اگر رابطه‌ای به دلیل سوءتفاهم، قضاوت یا فشار زیاد سرد شده، ممکن است نرم‌تر شدن رفتار و ایجاد فضای صمیمی به ترمیم آن کمک کند. اگر شخصی فقط با حرف‌های زیبا و ادعاهای بزرگ شما را امیدوار کرده، به جای وعده‌ها رفتار واقعی او را معیار قرار دهید.
تعبیر گشایش
در موضوع گشایش کلی، پیام غزل 275 از تصویر «طلب عفو در موسم گل» آغاز می شود. جام زر حافظ شب‌زنده‌دار. بنابراین برای نیت خود، نشانه های عینی را بررسی کن و از قضاوت شتاب زده بپرهیز. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار. این برداشت به معنای تضمین بازگشت، پیروزی یا تعیین زمان رویداد نیست.
تعبیر کار و آینده شغلی
در نیت کاری، حافظ میان ادعا و نتیجه واقعی تفاوت می‌گذارد. اگر شخصی برای یک کار یا همکاری وعده‌های بزرگ داده، بهتر است توانایی و عملکرد واقعی او را بررسی کنید. از طرف دیگر، اگر خودتان به دلیل ترس از قضاوت یا کمال‌گرایی بیش از حد در کاری متوقف شده‌اید، ممکن است زمان آن رسیده باشد که با آرامش بیشتری وارد عمل شوید. یک راهنمای باتجربه نیز می‌تواند بخشی از مسیر را برای شما روشن کند.
تعبیر دوراهی و تصمیم
در موضوع دوراهی، پیام غزل 275 از تصویر «نغمه چنگ در برابر طامات» آغاز می شود. طلب عفو در موسم گل. بنابراین برای نیت خود، نشانه های عینی را بررسی کن و از قضاوت شتاب زده بپرهیز. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار. این برداشت به معنای تضمین بازگشت، پیروزی یا تعیین زمان رویداد نیست.
از سوی دیگر، «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» یادآور می شود که موضوع بخشایش و دوری از زهد نمایشی را باید در تصمیم های روزمره نیز دید. اگر پاسخ یا نتیجه ای روشن نیست، با گفت و گو، مشورت و بازنگری در امکانات، قدم بعدی را مشخص کن.
قدم بعدی پس از خواندن فال
سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار
پرسش‌های رایج درباره این غزل
آیا این غزل برای گشایش و باز شدن یک گره مناسب است؟
مضمون غزل با گشایش و سبک شدن شرایط هماهنگ است، به‌خصوص اگر بخشی از مشکل به سختگیری، ترس یا فشار ذهنی مربوط باشد. ممکن است تغییر نگاه و کنار گذاشتن روش‌های خشک، راه تازه‌ای پیش روی شما باز کند.
اگر از اشتباه گذشته پشیمانم، فال چه می‌گوید؟
در غزل درخواست صریح برای عفو و بخشش وجود دارد و این می‌تواند نشانه خوبی برای رها شدن از بار گذشته باشد. البته بخشش زمانی ارزشمندتر است که همراه با اصلاح رفتار باشد؛ گذشته را انکار نکنید، اما اجازه ندهید خطای گذشته تمام آینده شما را تعیین کند.
آیا در نیت عاشقانه باید به حرف‌های طرف مقابل اعتماد کنم؟
غزل به‌طور غیرمستقیم میان ادعا و حقیقت تفاوت می‌گذارد. بنابراین در رابطه عاشقانه، حرف‌های زیبا را بشنوید اما رفتار را معیار اصلی قرار دهید. اگر وعده‌ها با عمل هماهنگ باشند، اعتماد می‌تواند شکل سالم‌تری پیدا کند؛ اگر نه، احتیاط لازم است.
آیا این فال نشانه ورود شادی و اتفاق خوب است؟
فضای گل، بهار، موسیقی، می و جام زر با طراوت و شادی همراه است و می‌تواند نشانه ورود دوره‌ای سبک‌تر و خوشایندتر باشد. با این حال، این شادی بیشتر زمانی معنا پیدا می‌کند که خودتان نیز از فشارهای اضافی فاصله بگیرید و فرصت تجربه‌های تازه را به خود بدهید.
مهم‌ترین توصیه این غزل برای نیت من چیست؟
خودت را اسیر ظاهر، قضاوت و سختگیری نکن. اگر اشتباهی کرده‌ای، جبران کن و ادامه بده؛ اگر کسی ادعای بزرگی دارد، عملش را بررسی کن؛ و اگر راهی برای رسیدن به هدفت می‌شناسی، از فرد آگاه کمک بگیر. شادی را از زندگی حذف نکن، اما آن را با آگاهی و مسئولیت همراه ساز.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 275 با مطلع «صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش» درباره بخشایش و دوری از زهد نمایشی سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار.
بیت 1: رهایی از زهد خشک. این بیت در کنار «صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش / وین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: نغمه چنگ در برابر طامات. این بیت در کنار «طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِه / تسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: سپردن زهد به نسیم بهاری. این بیت در کنار «زُهدِ گران که شاهد و ساقی نمی‌خرند / در حلقهٔ چمن به نسیمِ بهار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: چاه زنخدان محبوب. این بیت در کنار «راهم شراب لعل زد ای میرِ عاشقان / خونِ مرا به چاهِ زَنَخدانِ یار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: طلب عفو در موسم گل. این بیت در کنار «یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کن / وین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: قطره‌ای از دریای معرفت. این بیت در کنار «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: بخشایش دیگران. این بیت در کنار «شکرانه را که چشم تو رویِ بتان ندید / ما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: جام زر حافظ شب‌زنده‌دار. این بیت در کنار «ساقی چو شاه نوش کند بادهٔ صَبوح / گو جامِ زر به حافظِ شب زنده دار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
در این غزل، «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» شاهد محوری است. نتیجه عملی آن نه انتظار منفعلانه، بلکه تشخیص فرصت، رعایت حرمت خود و دیگران و انتخاب قدمی متناسب با وضعیت واقعی است. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار
پیام کامل حافظ
غزل 275 با مطلع «صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش» درباره بخشایش و دوری از زهد نمایشی سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار.
بیت 1: رهایی از زهد خشک. این بیت در کنار «صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش / وین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: نغمه چنگ در برابر طامات. این بیت در کنار «طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِه / تسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: سپردن زهد به نسیم بهاری. این بیت در کنار «زُهدِ گران که شاهد و ساقی نمی‌خرند / در حلقهٔ چمن به نسیمِ بهار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: چاه زنخدان محبوب. این بیت در کنار «راهم شراب لعل زد ای میرِ عاشقان / خونِ مرا به چاهِ زَنَخدانِ یار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: طلب عفو در موسم گل. این بیت در کنار «یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کن / وین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: قطره‌ای از دریای معرفت. این بیت در کنار «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: بخشایش دیگران. این بیت در کنار «شکرانه را که چشم تو رویِ بتان ندید / ما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: جام زر حافظ شب‌زنده‌دار. این بیت در کنار «ساقی چو شاه نوش کند بادهٔ صَبوح / گو جامِ زر به حافظِ شب زنده دار بخش» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
در این غزل، «ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش» شاهد محوری است. نتیجه عملی آن نه انتظار منفعلانه، بلکه تشخیص فرصت، رعایت حرمت خود و دیگران و انتخاب قدمی متناسب با وضعیت واقعی است. سختگیری بی‌ثمر را رها کن و برای اصلاح رابطه قدمی فروتنانه بردار
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.