✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 246 حافظ؛ عید است و آخر گل و یاران در انتظار
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر
مطالعه آرام غزل حافظ
بیت‌ها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 246 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
عید است و آخر گل و یاران در انتظار
ساقی به روی شاه ببین ماه و می بیار
دل برگرفته بودم از ایام گل ولی
کاری بکرد همت پاکان روزه دار
دل در جهان مبند و به مستی سوال کن
از فیض جام و قصه جمشید کامگار
جز نقد جان به دست ندارم شراب کو
کان نیز بر کرشمه ساقی کنم نثار
خوش دولتیست خرم و خوش خسروی کریم
یا رب ز چشم زخم زمانش نگاه دار
می خور به شعر بنده که زیبی دگر دهد
جام مرصع تو بدین در شاهوار
گر فوت شد سحور چه نقصان صبوح هست
از می کنند روزه گشا طالبان یار
زان جا که پرده پوشی عفو کریم توست
بر قلب ما ببخش که نقدیست کم عیار
ترسم که روز حشر عنان بر عنان رود
تسبیح شیخ و خرقه رند شرابخوار
حافظ چو رفت روزه و گل نیز می رود
ناچار باده نوش که از دست رفت کار
خلاصه تعبیر این غزل
این غزل درباره عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر است. لحن آن جشن‌آمیز، گذرا، ستایشگر و در پایان تأمل‌برانگیز است. پیام کلی برای صاحب نیت آن است که تصویرهای شاعرانه را با واقعیت زندگی خود بسنجد و در برابر تجربه، هم احساس و هم مسئولیت را جدی بگیرد.
بیت 1: عید در پایان گل. هم‌زمانی جشن و پایان فصل گل، شادی را با آگاهی از کوتاهی فرصت همراه می‌کند. شاهد: «عید است و آخِرِ گُل و یاران در انتظار / ساقی به رویِ شاه ببین ماه و مِی بیار»
بیت 2: بازگشت امید به همت پاکان. شاعر پس از نومیدی از موسم گل، گشایشی را به همت نیکان نسبت می‌دهد. شاهد: «دل برگرفته بودم از ایّام گُل، ولی / کاری بِکَرد همّت پاکانِ روزه دار»
بیت 3: جمشید و بی‌اعتباری جهان. یاد جمشیدِ نامدار در کنار هشدار دل‌نبستن به دنیا، گذرایی شکوه و قدرت را نشان می‌دهد. شاهد: «دل در جهان مَبَند و به مستی سؤال کن / از فیض جام و قصهٔ جمشیدِ کامگار»
بیت 4: نقد جان و کرشمه ساقی. عاشق چیزی جز جان ندارد و با زبان مبالغه آماده بخشیدن آن در راه محبوب است. شاهد: «جز نقدِ جان به دست ندارم شراب کو؟ / کان نیز بر کرشمهٔ ساقی کُنم نثار»
بیت 5: دعای پاسداری از دولت. شاعر در مدح پادشاه از آسیب‌پذیری کامیابی هم غافل نیست و برای دوام آن دعا می‌کند. شاهد: «خوش دولتیست خرّم و خوش خسروی کریم / یا رب ز چشمْ زخمِ زمانش نگاه دار»
بیت 6: شعر به سان گوهر. حافظ شعر خود را گوهرِ آراسته‌کننده جام زرینِ ممدوح می‌انگارد. شاهد: «مِی خور به شعرِ بنده که زیبی دگر دهد / جامِ مُرَصَّعِ تو بدین دُرِّ شاهوار»
بیت 7: سحور و صبوح. بازی زبانی سحری و باده صبحگاهی، تقابل رسم و شور عاشقانه را با طنز نشان می‌دهد. شاهد: «گر فوت شد سَحور چه نقصان صَبوح هست / از مِی کنند روزه گشا طالبانِ یار»
بیت 8: نقد کم‌عیار و عفو. با استعاره سکه کم‌عیار، شاعر کاستی خود را می‌پذیرد و به بخشایش کریمانه امید می‌بندد. شاهد: «زانجا که پرده پوشیِ عفوِ کریمِ توست / بر قلب ما ببخش که نقدیست کم عیار»
بیت 9: تسبیح شیخ و خرقه رند. حافظ با طنز احتمال هم‌ارزی ظواهر متضاد را پیش می‌کشد و از قضاوت صرفاً ظاهری فاصله می‌گیرد. شاهد: «ترسم که روزِ حشر عِنان بر عِنان رَوَد / تسبیحِ شیخ و خرقهٔ رندِ شرابخوار»
بیت 10: گذر روزه و گل. مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت. شاهد: «حافظ چو رفت روزه و گل نیز می‌رود / ناچار باده نوش که از دستْ رفتْ کار»
برای نیت تو، شاهد برجسته بیت 10 است: «حافظ چو رفت روزه و گل نیز می‌رود / ناچار باده نوش که از دستْ رفتْ کار». از این شاهد می‌توان دعوتی به تأمل گرفت، نه خبری قطعی از آینده. برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن. در انتظار فرصت بی‌نقص نمان، به دارایی و ظاهر خود مغرور نشو و درباره باطن دیگران شتاب‌زده حکم نده.
تعبیر فال حافظ غزل 246
فال شما نشانه‌ای از پایان یک دوره محدودیت یا انتظار و فراهم شدن زمینه‌ای برای شادی و آسودگی است. ممکن است موضوعی که مدتی به تعویق افتاده بود، اکنون فرصت تازه‌ای برای پیگیری پیدا کند یا بتوانید پس از روزهایی دشوار، دوباره به زندگی و خواسته‌های خود با امید بیشتری نگاه کنید. حافظ توصیه می‌کند فرصت‌های زودگذر را جدی بگیرید؛ زیرا زمان و شرایط همیشه یکسان نمی‌مانند. در عین حال، دل بستن بیش از اندازه به مقام، پول یا موفقیت ظاهری می‌تواند آرامش شما را از بین ببرد. از شادی‌های سالم، همراهی دوستان و محبت اطرافیان بهره ببرید و اگر در موقعیتی از لطف کسی برخوردار شده‌اید، قدر آن را بدانید. اگر خطایی رخ داده یا دلخوری‌ای وجود دارد، گذشت و گفت‌وگوی صادقانه می‌تواند راهی برای بهتر شدن اوضاع باشد. این فال نوید قطعی یک اتفاق مشخص نیست، بلکه شما را به استفاده سنجیده از فرصت و حفظ امید دعوت می‌کند.
معنی و مفهوم غزل
غزل با فرا رسیدن عید فطر و پایان فصل گل آغاز می‌شود. دوستان در انتظارند و شاعر از ساقی می‌خواهد شراب بیاورد و با دیدن چهره شاه، ماه نو را به فال نیک بگیرد. در بیت بعد، حافظ می‌گوید که به سبب روزه‌داری از شادی‌های فصل بهار دل کنده بود، اما همت و اراده روزه‌داران زمینه بازگشت به حال خوش را فراهم کرده است. سپس اندرز می‌دهد که دل به جهان نبندیم و با یاد جام و سرگذشت جمشید کامیاب، از ناپایداری شکوه و قدرت آگاه شویم. شاعر می‌گوید جز جان خود سرمایه‌ای ندارد و آن را نیز حاضر است در برابر لطف و زیبایی ساقی نثار کند. پس از آن، از دولت و پادشاهی بخشنده یاد می‌کند و برای محفوظ ماندن او از آسیب روزگار دعا می‌کند. حافظ از شاه می‌خواهد هنگام نوشیدن، شعر او را نیز در نظر آورد؛ زیرا شعرش همچون مرواریدی ارزشمند، زیبایی جام آراسته را بیشتر می‌کند. در ادامه، با اشاره به پایان روزه و امکان روزه‌گشایی، از حال مشتاقان یار سخن می‌گوید. سپس از بزرگواری و عفو مخاطب درخواست می‌کند که بر دل و کردار کم‌ارزش آنان چشم بپوشد. در بیت پیش از پایان، بیم خود را از روز حساب بیان می‌کند؛ جایی که ممکن است ظاهر زاهدانه و جامه رندانه به‌تنهایی معیار داوری نباشد. سرانجام، حافظ یادآور می‌شود که هم روزه و هم فصل گل رو به پایان‌اند و فرصت خوشی و بهره بردن از زندگی را نباید بی‌جهت از دست داد.
پیام حافظ به زبان ساده
«گذر روزه و گل؛ مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت.»
به زبان ساده، از تجربه‌های زندگی درس بگیر، شتاب‌زده داوری نکن و بدان که مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت. برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن.
بیت برجسته غزل
حافظ چو رفت روزه و گل نیز می‌رود
ناچار باده نوش که از دستْ رفتْ کار
بیت 10 با تصویر «گذر روزه و گل» هسته عملی پیام را روشن می‌کند: مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در زمینه عشق، این غزل از انتظار برای رسیدن لحظه‌ای خوش و از ارزش حضور محبوب و همراهان سخن می‌گوید. اگر رابطه‌ای در دوره‌ای سرد یا کم‌رمق قرار گرفته، شاید فرصتی برای دیدار، گفت‌وگو یا بازگرداندن صمیمیت فراهم شود؛ اما بهتر است این فرصت را با رفتار روشن و محبت دوطرفه همراه کنید. اگر در انتظار شروع رابطه‌ای تازه هستید، خود را از شادی‌های زندگی محروم نکنید و اجازه ندهید تمام آرامشتان به پاسخ یک نفر وابسته شود. حافظ در کنار شور و سرمستی، بر ناپایداری دنیا نیز تأکید دارد؛ بنابراین رابطه‌ای ارزشمند است که علاوه بر هیجان، احترام، صداقت و توجه متقابل در آن وجود داشته باشد. از لحظه‌های خوب لذت ببرید، اما نشانه‌های واقعی تعهد و همراهی را نیز نادیده نگیرید.
تعبیر گشایش
گشایش کلی: در فضای این غزل، «عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر» را در نظر بگیر. گشایش در تعبیر ادبی بیشتر از تغییر نگاه و اقدام معقول آغاز می‌شود. بیت 1 با تصویر «عید در پایان گل» یادآوری می‌کند: هم‌زمانی جشن و پایان فصل گل، شادی را با آگاهی از کوتاهی فرصت همراه می‌کند. بنابراین برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن.
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، این فال بر پایان یک دوره انتظار و استفاده از فرصت‌هایی تأکید دارد که ممکن است پس از مدتی محدودیت پدیدار شوند. اگر منتظر پاسخ استخدام، آغاز همکاری، بازگشت به یک فعالیت یا فراهم شدن شرایط مناسب بوده‌اید، پیگیری سنجیده و آمادگی برای اقدام می‌تواند مفید باشد. غزل همچنین به ارزش شعر و جایگاه سخن اشاره می‌کند؛ از این رو، توانایی‌ها و دستاوردهای خود را به‌درستی معرفی کنید و برای کارتان ارزش قائل باشید. در همکاری‌ها، قدردانی و رفتار منصفانه را فراموش نکنید و در برابر لطف دیگران مسئولانه برخورد کنید. از سوی دیگر، به مقام و موفقیت ظاهری دل نبندید؛ پیش از پذیرفتن یک پیشنهاد، شرایط واقعی، امنیت شغلی و تناسب آن با اهداف بلندمدتتان را بررسی کنید.
تعبیر دوراهی و تصمیم
دوراهی: در فضای این غزل، «عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر» را در نظر بگیر. معیارهای انتخاب را بنویس و میان خواسته فوری و پیامد درازمدت فرق بگذار. بیت 1 با تصویر «عید در پایان گل» یادآوری می‌کند: هم‌زمانی جشن و پایان فصل گل، شادی را با آگاهی از کوتاهی فرصت همراه می‌کند. بنابراین برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن.
قدم بعدی پس از خواندن فال
برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن.
پرسش‌های رایج درباره این غزل
این فال برای کسی که مدتی در انتظار بوده چه پیامی دارد؟
آغاز غزل با عید و پایان یک دوره همراه است و می‌تواند یادآور فرصتی تازه پس از انتظار باشد. اگر شرایط برای اقدام فراهم شده، با برنامه‌ریزی و امید قدم بعدی را بردارید. با این حال، نتیجه یا زمان مشخصی تضمین نشده است؛ بهتر است نشانه‌های واقعی را بررسی کنید و آماده استفاده از فرصت‌های موجود باشید.
آیا نیت من به گشایش و شادی می‌رسد؟
مضمون غزل از بازگشت به حال خوش و پایان یافتن محدودیت سخن می‌گوید. این پیام می‌تواند شما را به امیدواری و دیدن امکان‌های تازه تشویق کند. برای نزدیک شدن به خواسته‌تان، فرصت‌ها را جدی بگیرید و اقدام سنجیده را جایگزین انتظار صرف کنید. فال وعده قطعی یک نتیجه خاص نیست.
اگر نیت من عاشقانه است، این غزل چه می‌گوید؟
غزل از اشتیاق به حضور محبوب، شادی در کنار یاران و بهره بردن از لحظه‌های خوش سخن می‌گوید. در رابطه عاطفی، برای دیدار و گفت‌وگوی صمیمانه فرصت ایجاد کنید و محبت را آشکارا نشان دهید. در عین حال، رابطه را بر پایه احترام، صداقت و علاقه دوطرفه بسنجید و تمام آرامش خود را به یک پاسخ وابسته نکنید.
برای نیت کاری یا مالی چه برداشتی می‌توان داشت؟
غزل به ارزش هنر و تلاش، استفاده از فرصت‌ها و ناپایداری ثروت و مقام اشاره دارد. اگر پیشنهاد یا فرصتی پیش روی شماست، شرایط آن را دقیق بررسی کنید و ارزش توانایی‌هایتان را نادیده نگیرید. از تصمیم‌های هیجانی و دل بستن به ظاهر موفقیت بپرهیزید. پیام فال، اقدام به‌موقع همراه با تدبیر است، نه تضمین سود یا موفقیت قطعی.
چرا حافظ در این غزل از ناپایداری دنیا و عفو سخن می‌گوید؟
یاد جمشید نشان می‌دهد که حتی شکوه و قدرت نیز همیشگی نیستند؛ پس نباید ارزش زندگی را فقط با دارایی و مقام سنجید. درخواست عفو نیز بر فروتنی و پذیرش کاستی‌های انسان تأکید دارد. این دو مضمون در کنار دعوت به شادی، یادآوری می‌کنند که از فرصت‌ها بهره ببرید، قدر دیگران را بدانید و در برابر خطاهای خود و دیگران با انصاف و آگاهی رفتار کنید.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
درس اصلی این غزل آن است که عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر را نه شعاری کلی، بلکه تجربه‌ای پیچیده ببینیم.
از بیت 1 می‌آموزیم: هم‌زمانی جشن و پایان فصل گل، شادی را با آگاهی از کوتاهی فرصت همراه می‌کند. تصویر «عید در پایان گل» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 2 می‌آموزیم: شاعر پس از نومیدی از موسم گل، گشایشی را به همت نیکان نسبت می‌دهد. تصویر «بازگشت امید به همت پاکان» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 3 می‌آموزیم: یاد جمشیدِ نامدار در کنار هشدار دل‌نبستن به دنیا، گذرایی شکوه و قدرت را نشان می‌دهد. تصویر «جمشید و بی‌اعتباری جهان» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 4 می‌آموزیم: عاشق چیزی جز جان ندارد و با زبان مبالغه آماده بخشیدن آن در راه محبوب است. تصویر «نقد جان و کرشمه ساقی» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 5 می‌آموزیم: شاعر در مدح پادشاه از آسیب‌پذیری کامیابی هم غافل نیست و برای دوام آن دعا می‌کند. تصویر «دعای پاسداری از دولت» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 6 می‌آموزیم: حافظ شعر خود را گوهرِ آراسته‌کننده جام زرینِ ممدوح می‌انگارد. تصویر «شعر به سان گوهر» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 7 می‌آموزیم: بازی زبانی سحری و باده صبحگاهی، تقابل رسم و شور عاشقانه را با طنز نشان می‌دهد. تصویر «سحور و صبوح» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 8 می‌آموزیم: با استعاره سکه کم‌عیار، شاعر کاستی خود را می‌پذیرد و به بخشایش کریمانه امید می‌بندد. تصویر «نقد کم‌عیار و عفو» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 9 می‌آموزیم: حافظ با طنز احتمال هم‌ارزی ظواهر متضاد را پیش می‌کشد و از قضاوت صرفاً ظاهری فاصله می‌گیرد. تصویر «تسبیح شیخ و خرقه رند» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
از بیت 10 می‌آموزیم: مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت. تصویر «گذر روزه و گل» این تجربه را از دیگر بیت‌ها متمایز می‌کند.
در زندگی امروز، میان نیت خوب و نتیجه مطلوب فاصله‌ای است که با گفت‌وگو، بررسی و عمل سنجیده پیموده می‌شود. برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن.
پیام کامل حافظ
ای صاحب نیت، در غزل 246 حافظ با زبانی جشن‌آمیز، گذرا، ستایشگر و در پایان تأمل‌برانگیز تو را به دیدنِ «عید و پایان موسم گل، قدرشناسی از فرصت زودگذر، فروتنی و پرهیز از داوری بر اساس ظاهر» فرامی‌خواند. نخست باید معنای ابیات را در پیوند با یکدیگر شنید، سپس آن را آینه‌ای برای پرسش‌های امروز کرد.
1. عید در پایان گل: هم‌زمانی جشن و پایان فصل گل، شادی را با آگاهی از کوتاهی فرصت همراه می‌کند. در این بیت، عبارت «عید است و آخِرِ گُل و یاران در انتظار / ساقی به رویِ شاه ببین ماه و مِی بیار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
2. بازگشت امید به همت پاکان: شاعر پس از نومیدی از موسم گل، گشایشی را به همت نیکان نسبت می‌دهد. در این بیت، عبارت «دل برگرفته بودم از ایّام گُل، ولی / کاری بِکَرد همّت پاکانِ روزه دار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
3. جمشید و بی‌اعتباری جهان: یاد جمشیدِ نامدار در کنار هشدار دل‌نبستن به دنیا، گذرایی شکوه و قدرت را نشان می‌دهد. در این بیت، عبارت «دل در جهان مَبَند و به مستی سؤال کن / از فیض جام و قصهٔ جمشیدِ کامگار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
4. نقد جان و کرشمه ساقی: عاشق چیزی جز جان ندارد و با زبان مبالغه آماده بخشیدن آن در راه محبوب است. در این بیت، عبارت «جز نقدِ جان به دست ندارم شراب کو؟ / کان نیز بر کرشمهٔ ساقی کُنم نثار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
5. دعای پاسداری از دولت: شاعر در مدح پادشاه از آسیب‌پذیری کامیابی هم غافل نیست و برای دوام آن دعا می‌کند. در این بیت، عبارت «خوش دولتیست خرّم و خوش خسروی کریم / یا رب ز چشمْ زخمِ زمانش نگاه دار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
6. شعر به سان گوهر: حافظ شعر خود را گوهرِ آراسته‌کننده جام زرینِ ممدوح می‌انگارد. در این بیت، عبارت «مِی خور به شعرِ بنده که زیبی دگر دهد / جامِ مُرَصَّعِ تو بدین دُرِّ شاهوار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
7. سحور و صبوح: بازی زبانی سحری و باده صبحگاهی، تقابل رسم و شور عاشقانه را با طنز نشان می‌دهد. در این بیت، عبارت «گر فوت شد سَحور چه نقصان صَبوح هست / از مِی کنند روزه گشا طالبانِ یار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
8. نقد کم‌عیار و عفو: با استعاره سکه کم‌عیار، شاعر کاستی خود را می‌پذیرد و به بخشایش کریمانه امید می‌بندد. در این بیت، عبارت «زانجا که پرده پوشیِ عفوِ کریمِ توست / بر قلب ما ببخش که نقدیست کم عیار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
9. تسبیح شیخ و خرقه رند: حافظ با طنز احتمال هم‌ارزی ظواهر متضاد را پیش می‌کشد و از قضاوت صرفاً ظاهری فاصله می‌گیرد. در این بیت، عبارت «ترسم که روزِ حشر عِنان بر عِنان رَوَد / تسبیحِ شیخ و خرقهٔ رندِ شرابخوار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
10. گذر روزه و گل: مقطع هشدار می‌دهد که فصل‌ها و فرصت‌ها می‌گذرند؛ ارزش اکنون را باید پیش از دیرشدن شناخت. در این بیت، عبارت «حافظ چو رفت روزه و گل نیز می‌رود / ناچار باده نوش که از دستْ رفتْ کار» راهِ خواندن همین تصویر را نشان می‌دهد.
سخن پایانی این است: برای دیدار یا تجربه ارزشمندی که مدام عقب انداخته‌ای وقت مشخصی تعیین کن و از فرصت موجود با مسئولیت استفاده کن. در انتظار فرصت بی‌نقص نمان، به دارایی و ظاهر خود مغرور نشو و درباره باطن دیگران شتاب‌زده حکم نده.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.