✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 213 حافظ؛ گوهر مخزن اسرار همان است که بود
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 213 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
گوهر مخزن اسرار همان است که بود
حقه مهر بدان مهر و نشان است که بود
عاشقان زمره ارباب امانت باشند
لاجرم چشم گهربار همان است که بود
از صبا پرس که ما را همه شب تا دم صبح
بوی زلف تو همان مونس جان است که بود
طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید
همچنان در عمل معدن و کان است که بود
کشته غمزه خود را به زیارت دریاب
زان که بیچاره همان دل نگران است که بود
رنگ خون دل ما را که نهان می داری
همچنان در لب لعل تو عیان است که بود
زلف هندوی تو گفتم که دگر ره نزند
سال ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود
حافظا بازنما قصه خونابه چشم
که بر این چشمه همان آب روان است که بود
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 213 با مطلع «گوهر مخزن اسرار همان است که بود» بر محور پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی می‌چرخد. لحن آن وفادار، حسرت‌آمیز و تأملی است و باید تفاوت صدای شاعر با نتیجه‌گیری قطعی درباره آینده را حفظ کرد.
بیت 1، با تصویر «گوهر راز و مهر دست‌نخورده»، می‌گوید: «گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود / حُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 2، با تصویر «عاشق به مثابه امانتدار»، می‌گوید: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 3، با تصویر «همدمی بوی زلف در شب»، می‌گوید: «از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبح / بویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 4، با تصویر «بی‌نیازی از گوهر و کار خورشید»، می‌گوید: «طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید / هم‌چُنان در عملِ معدن و کان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 5، با تصویر «درخواست دیدار از محبوب و دل‌نگرانی»، می‌گوید: «کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب / زانکه بیچاره همان دل‌نگران است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 6، با تصویر «پنهان‌کردن رنج و آشکاری نشان آن»، می‌گوید: «رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان می‌داری / همچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 7، با تصویر «تکرار راهزنی زلف پس از سال‌ها»، می‌گوید: «زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزند / سال‌ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 8، با تصویر «چشمه پیوسته اشک و روایت رنج»، می‌گوید: «حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم / که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
در موضوع عشق و رابطه، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. پیش از نتیجه‌گیری، احساس خود را از شواهد جدا کن و یک اقدام سنجیده انتخاب کن. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع آشتی، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. برای آشتی باید علت فاصله، امکان گفت‌وگوی امن و مسئولیت دو طرف روشن باشد. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع ازدواج، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. در تصمیم ازدواج، شناخت متقابل، رضایت و تعهد مهم‌تر از شور گذراست. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع کار، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. در امور کاری، توانایی، قرارداد، شواهد و راهنمایی معتبر را بررسی کن. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع مالی، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. این غزل درباره سود، زیان یا زمان دریافت پول پیش‌بینی مشخصی ندارد. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع تحصیل، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. در یادگیری، تداوم و بازخورد عملی از مقایسه خود با دیگران سودمندتر است. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع سفر، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. پیش از سفر، اطلاعات مقصد، امکانات و خطرهای واقعی را بررسی کن. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع مهاجرت، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. برای مهاجرت از مشورت تخصصی و برنامه‌ریزی واقع‌بینانه کمک بگیر. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع سلامتی، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. تصاویر درد و درمان در این شعر پزشکی نیستند و جای تشخیص یا درمان را نمی‌گیرند. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
شاهد اصلی بیت 2 است: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود». پیام کاربردی: مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن. وفاداری را بهانه تکرار آسیب نکن و تنها از روی خاطره، تغییر واقعی طرف مقابل را فرض نگیر.
تعبیر فال حافظ غزل 213
این فال درباره وفاداری، ماندگاری عشق و حفظ یک امانت درونی است. غزل تأکید دارد که برخی ارزش‌ها با گذشت سال‌ها تغییر نمی‌کنند و اگر چیزی در دل از جنس مهر و حقیقت باشد، ممکن است همچنان همان جایگاه گذشته را داشته باشد.
بوی زلف محبوب که تا صبح مونس جان است، نماد یاد و امیدی است که حتی در فاصله نیز باقی می‌ماند. بنابراین اگر در انتظار خبر، دیدار یا تحقق خواسته‌ای هستید، غزل صبر و وفاداری را برجسته می‌کند.
در کنار این امید، اشک و دل‌نگرانی نیز در غزل حضور پررنگ دارد. پیام کلی این است که وفاداری ارزشمند است، اما باید همراه با حفظ آرامش و توان ادامه دادن زندگی باشد.
معنی و مفهوم غزل
حافظ در آغاز می‌گوید گوهر موجود در مخزن اسرار همان گوهر گذشته است و صندوقچه مهر نیز هنوز همان مهر و نشانه را دارد. منظور آن است که حقیقت عشق و محبتی که در دل اوست، با گذشت زمان تغییر نکرده است.
در بیت دوم، عاشقان را گروه صاحبان امانت معرفی می‌کند. چشم گهربار نیز همان چشم گذشته است؛ چشمی که هم می‌تواند چشم اشکبار عاشق باشد و هم نگاه ارزشمندی که گوهر عشق را در خود نگه داشته است.
در بیت سوم، حافظ از صبا می‌خواهد حال او را بگوید؛ زیرا بوی زلف محبوب از شب تا صبح مونس جان او بوده است. حتی در غیاب محبوب، یاد و رایحه او برای عاشق حضور معنوی ایجاد می‌کند.
در بیت چهارم، شاعر می‌گوید اگر کسی طالب لعل و گوهر باشد، خورشید همچنان در معدن و کان خود مشغول است. این بیت با باور قدیمی درباره نقش خورشید در شکل‌گیری گوهرها بازی می‌کند و در سطح عاشقانه، خورشید می‌تواند نماد محبوب و گوهرها نماد اشک و دستاورد عشق باشند.
در بیت پنجم، حافظ از محبوب می‌خواهد عاشقی را که با غمزه او کشته شده، به زیارت خود دریابد؛ زیرا این دل نگران همچنان همان دل گذشته است. شاعر از محبوب توجه و دلجویی می‌خواهد.
در بیت ششم، حافظ می‌گوید اگر محبوب رنگ خون دل او را پنهان می‌کند، این رنگ همچنان بر لب لعل او آشکار است. عشق و رنج عاشق، به‌صورت نمادین حتی در زیبایی محبوب نیز بازتاب پیدا کرده است.
در بیت هفتم، حافظ می‌گوید تصور کرده بود زلف محبوب دیگر راه خود را در دل او نخواهد یافت، اما سال‌ها گذشته و آن زلف همچنان با همان ویژگی و جاذبه باقی مانده است. یعنی زمان نتوانسته اثر عشق را از بین ببرد.
در بیت پایانی، شاعر از حافظ می‌خواهد دوباره داستان خونابه چشم را بازگو کند؛ زیرا آب این چشمه همچنان مانند گذشته جاری است. اشک و رنج عشق در پایان غزل به نماد استمرار دلباختگی تبدیل می‌شود.
پیام حافظ به زبان ساده
«در میانه پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی، به یاد داشته باش: مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن. شاهد این دریافت، بیت 2 است: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود».»
در میانه پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی، به یاد داشته باش: مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن. شاهد این دریافت، بیت 2 است: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود».
بیت برجسته غزل
عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند
لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود
شاهد اصلی بیت 2: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود». این بیت به‌طور مستقیم به عاشق به مثابه امانتدار می‌پردازد. بیت‌های 2 و 8 نیز وجوه دیگری از مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» را نشان می‌دهند.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاشقانه، غزل نشانه بسیار پررنگی از وفاداری و باقی ماندن احساس دارد. حافظ عشق را مانند گوهری می‌بیند که در خزانه دل حفظ شده و مهر آن هنوز همان مهر گذشته است.
اگر در رابطه‌ای هستید، مضمون «ارباب امانت» بر وفاداری، حفظ اعتماد و خیانت نکردن به عهد تأکید دارد. رابطه زمانی پایدارتر می‌شود که هر دو نفر ارزش اعتماد را جدی بگیرند.
اگر از محبوب دور هستید، بوی زلف که تا صبح مونس جان عاشق است می‌تواند نماد زنده ماندن یاد و دلتنگی باشد. با این حال، برای بازگشت یا ادامه رابطه باید رفتار واقعی و اراده هر دو طرف را نیز در نظر گرفت.
تعبیر گشایش
غزل از پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی سخن می‌گوید، اما تاریخ و تضمینی برای دگرگونی ارائه نمی‌کند. به جای انتظار نشانه قطعی، رفتارها و فرصت‌های واقعی را بسنج. مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن.
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، مضمون غزل بیشتر درباره ثبات و حفظ ارزش‌هاست. اگر در مسیر شغلی خود هدفی قدیمی دارید که هنوز برایتان اهمیت دارد، شاید بهتر باشد پیش از کنار گذاشتن آن، بررسی کنید آیا مشکل از خود هدف بوده یا از روش رسیدن به آن.
مفهوم «امانت» می‌تواند به اعتماد حرفه‌ای نیز ارتباط پیدا کند. اگر مسئولیتی به شما سپرده شده، حفظ اعتماد و انجام درست آن اهمیت زیادی دارد.
غزل همچنین یادآوری می‌کند که هر چیزی که سال‌ها ارزشمند مانده، لزوماً نباید کنار گذاشته شود؛ اما برای تصمیم شغلی باید شرایط امروز را نیز در نظر گرفت و صرفاً به سابقه گذشته تکیه نکرد.
تعبیر دوراهی و تصمیم
در موضوع دوراهی تصمیم، مضمون «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» راهی برای بازاندیشی است. پیش از نتیجه‌گیری، احساس خود را از شواهد جدا کن و یک اقدام سنجیده انتخاب کن. شاهد بیت 2، «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود»، بر عاشق به مثابه امانتدار تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
قدم بعدی پس از خواندن فال
مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن.
پرسش‌های رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل شماره ۲۱۳ چیست؟
پیام اصلی غزل، ماندگاری عشق و وفاداری به عهد است. حافظ تأکید می‌کند که گوهر مهر در دل او با گذشت سال‌ها همان ارزش و نشان گذشته را حفظ کرده است.
چرا عاشقان «ارباب امانت» نامیده شده‌اند؟
زیرا عشق و مهر در نگاه حافظ مانند گوهری ارزشمند و امانتی الهی است که عاشق باید از آن نگهداری کند و در عهد خود خیانت نکند.
بوی زلف محبوب چه نقشی در غزل دارد؟
بوی زلف نماد حضور غیرمستقیم محبوب است. حتی وقتی محبوب حضور ندارد، یاد و رایحه او مونس جان عاشق می‌شود و فاصله را قابل تحمل‌تر می‌کند.
تکرار «همان است که بود» چه مفهومی دارد؟
این تکرار بر ثبات و تغییر نکردن عشق، عهد و دلبستگی تأکید می‌کند. حافظ می‌گوید با وجود گذشت سال‌ها، اصل احساس او همچنان باقی مانده است.
چشمه و خونابه چشم در پایان غزل چه معنایی دارند؟
چشمه نماد چشم عاشق و آب روان آن نماد اشک‌های مداوم است. حافظ با این تصویر نشان می‌دهد که رنج فراق هنوز زنده و جاری است و عشق هنوز پایان نیافته است.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
درس این غزل، پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی است.
از بیت 1 می‌توان درباره «گوهر راز و مهر دست‌نخورده» آموخت. بیت 1، با تصویر «گوهر راز و مهر دست‌نخورده»، می‌گوید: «گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود / حُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 2 می‌توان درباره «عاشق به مثابه امانتدار» آموخت. بیت 2، با تصویر «عاشق به مثابه امانتدار»، می‌گوید: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 3 می‌توان درباره «همدمی بوی زلف در شب» آموخت. بیت 3، با تصویر «همدمی بوی زلف در شب»، می‌گوید: «از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبح / بویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 4 می‌توان درباره «بی‌نیازی از گوهر و کار خورشید» آموخت. بیت 4، با تصویر «بی‌نیازی از گوهر و کار خورشید»، می‌گوید: «طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید / هم‌چُنان در عملِ معدن و کان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 5 می‌توان درباره «درخواست دیدار از محبوب و دل‌نگرانی» آموخت. بیت 5، با تصویر «درخواست دیدار از محبوب و دل‌نگرانی»، می‌گوید: «کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب / زانکه بیچاره همان دل‌نگران است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 6 می‌توان درباره «پنهان‌کردن رنج و آشکاری نشان آن» آموخت. بیت 6، با تصویر «پنهان‌کردن رنج و آشکاری نشان آن»، می‌گوید: «رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان می‌داری / همچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 7 می‌توان درباره «تکرار راهزنی زلف پس از سال‌ها» آموخت. بیت 7، با تصویر «تکرار راهزنی زلف پس از سال‌ها»، می‌گوید: «زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزند / سال‌ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 8 می‌توان درباره «چشمه پیوسته اشک و روایت رنج» آموخت. بیت 8، با تصویر «چشمه پیوسته اشک و روایت رنج»، می‌گوید: «حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم / که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
در عمل: مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن.
پیام کامل حافظ
ای صاحب نیت، حافظ در این غزل با زبان وفادار، حسرت‌آمیز و تأملی از پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی سخن می‌گوید. در خواندن فال، نخست صدای خود شعر را بشنو، سپس از آن برای پرسیدن سؤال‌های بهتر درباره زندگی کمک بگیر.
گوهر راز و مهر دست‌نخورده: گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود / حُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود. بیت 1، با تصویر «گوهر راز و مهر دست‌نخورده»، می‌گوید: «گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود / حُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
عاشق به مثابه امانتدار: عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود. بیت 2، با تصویر «عاشق به مثابه امانتدار»، می‌گوید: «عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
همدمی بوی زلف در شب: از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبح / بویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود. بیت 3، با تصویر «همدمی بوی زلف در شب»، می‌گوید: «از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبح / بویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بی‌نیازی از گوهر و کار خورشید: طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید / هم‌چُنان در عملِ معدن و کان است که بود. بیت 4، با تصویر «بی‌نیازی از گوهر و کار خورشید»، می‌گوید: «طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید / هم‌چُنان در عملِ معدن و کان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
درخواست دیدار از محبوب و دل‌نگرانی: کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب / زانکه بیچاره همان دل‌نگران است که بود. بیت 5، با تصویر «درخواست دیدار از محبوب و دل‌نگرانی»، می‌گوید: «کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب / زانکه بیچاره همان دل‌نگران است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
پنهان‌کردن رنج و آشکاری نشان آن: رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان می‌داری / همچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود. بیت 6، با تصویر «پنهان‌کردن رنج و آشکاری نشان آن»، می‌گوید: «رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان می‌داری / همچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
تکرار راهزنی زلف پس از سال‌ها: زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزند / سال‌ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود. بیت 7، با تصویر «تکرار راهزنی زلف پس از سال‌ها»، می‌گوید: «زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزند / سال‌ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
چشمه پیوسته اشک و روایت رنج: حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم / که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود. بیت 8، با تصویر «چشمه پیوسته اشک و روایت رنج»، می‌گوید: «حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم / که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری راز محبت، امانتداری عاشقان، همدمی خاطره، دل‌نگرانی ماندگار و تکرار زخم‌های قدیمی» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
اگر امروز قرار باشد فقط یک چیز از این غزل به خاطر بسپاری، آن چیز «عاشق به مثابه امانتدار» است. مشخص کن چه چیزی در این رابطه یا مسئله هنوز ثابت مانده و برای تغییر رفتار تکراری یک گفت‌وگوی روشن یا مرز تازه تعیین کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.