✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 205 حافظ؛ تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 205 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود
سر ما خاک ره پیر مغان خواهد بود
حلقه پیر مغان از ازلم در گوش است
بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود
برو ای زاهد خودبین که ز چشم من و تو
راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود
ترک عاشق کش من مست برون رفت امروز
تا دگر خون که از دیده روان خواهد بود
چشمم آن دم که ز شوق تو نهد سر به لحد
تا دم صبح قیامت نگران خواهد بود
بخت حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد
زلف معشوقه به دست دگران خواهد بود
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 205 با مطلع «تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود» بر محور پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت می‌چرخد. لحن آن پیمان‌دار، رازآلود و آمیخته به اندوه است و باید تفاوت صدای شاعر با نتیجه‌گیری قطعی درباره آینده را حفظ کرد.
بیت 1، با تصویر «وفاداری به راه و مرشد معنوی»، می‌گوید: «تا ز میخانه و مِی نام و نشان خواهد بود / سرِ ما خاکِ رَهِ پیرِ مُغان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 2، با تصویر «پایداری بر عهد ازلی»، می‌گوید: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 3، با تصویر «ماندگاری اثر نیک و آزادگی»، می‌گوید: «بر سرِ تربتِ ما چون گذری همّت خواه / که زیارتگَهِ رِندانِ جهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 4، با تصویر «ناتوانی نگاه خودبین از فهم راز»، می‌گوید: «برو ای زاهدِ خودبین که ز چشمِ من و تو / رازِ این پرده نهان است و نهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 5، با تصویر «رنج عاشقان از بی‌اعتنایی محبوب»، می‌گوید: «تُرکِ عاشق‌کُشِ من مست برون رفت امروز / تا دگر خونِ که از دیده روان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 6، با تصویر «انتظار عاشقانه تا مرز مرگ»، می‌گوید: «چشمم آن دَم که ز شوقِ تو نَهَد سر به لَحَد / تا دَمِ صبحِ قیامت نگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
بیت 7، با تصویر «گلایه طنزآلود از بخت و رقیب»، می‌گوید: «بختِ حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد / زلفِ معشوقه به دستِ دگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
در موضوع عشق و رابطه، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. پیش از نتیجه‌گیری، احساس خود را از شواهد جدا کن و یک اقدام سنجیده انتخاب کن. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع آشتی، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. برای آشتی باید علت فاصله، امکان گفت‌وگوی امن و مسئولیت دو طرف روشن باشد. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع ازدواج، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. در تصمیم ازدواج، شناخت متقابل، رضایت و تعهد مهم‌تر از شور گذراست. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع کار، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. در امور کاری، توانایی، قرارداد، شواهد و راهنمایی معتبر را بررسی کن. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع مالی، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. این غزل درباره سود، زیان یا زمان دریافت پول پیش‌بینی مشخصی ندارد. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع تحصیل، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. در یادگیری، تداوم و بازخورد عملی از مقایسه خود با دیگران سودمندتر است. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع سفر، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. پیش از سفر، اطلاعات مقصد، امکانات و خطرهای واقعی را بررسی کن. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع مهاجرت، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. برای مهاجرت از مشورت تخصصی و برنامه‌ریزی واقع‌بینانه کمک بگیر. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
در موضوع سلامتی، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. تصاویر درد و درمان در این شعر پزشکی نیستند و جای تشخیص یا درمان را نمی‌گیرند. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
شاهد اصلی بیت 2 است: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». پیام کاربردی: ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن. پایبندی را با چشم‌بستن بر بی‌مهری اشتباه نگیر؛ درباره رازها و نیت دیگران با قطعیت داوری نکن.
تعبیر فال حافظ غزل 205
این فال، فالِ عهد و وفاداری است. حافظ خود را وابسته به پیر مغان می‌داند و تأکید می‌کند که همان راه و پیمانی را که از ابتدا داشته، ادامه خواهد داد. برای شما نیز می‌تواند نشانه اهمیت یک تصمیم، رابطه یا مسیر باشد که نباید با هر تغییر کوچک رها شود.
غزل در عین حال از «راز پرده» سخن می‌گوید؛ یعنی بخشی از حقیقت ممکن است هنوز برای شما روشن نباشد. اگر درباره رفتار فردی، نتیجه کاری یا آینده یک موضوع دچار تردید هستید، عجله در نتیجه‌گیری می‌تواند شما را از واقعیت دور کند.
بیت پایانی نیز یادآور این است که همیشه همه چیز مطابق میل انسان پیش نمی‌رود. بنابراین پیام کلی فال، وفاداری همراه با هوشیاری است؛ نه پافشاری کورکورانه و نه رها کردن عجولانه.
معنی و مفهوم غزل
حافظ در آغاز می‌گوید تا زمانی که نام و نشانی از میخانه و می وجود داشته باشد، سر او خاک راه پیر مغان خواهد بود. در اینجا میخانه و پیر مغان نماد فضای معرفت و مرشد و راهنمای مورد اعتماد شاعر هستند.
در بیت دوم، شاعر می‌گوید حلقه پیر مغان از آغاز در گوش او بوده و همچنان بر همان عهد باقی خواهد ماند. مضمون اصلی این بیت، وفاداری به پیمانی دیرین و تغییر نکردن در اصول است.
در بیت سوم، حافظ از مخاطبی می‌خواهد اگر از کنار تربت او گذشت، همت و توجهی بطلبد؛ زیرا آنجا در نگاه شاعر زیارتگاه رندان جهان خواهد بود. مرگ نیز در این تصویر پایان ارزش و اثر انسان نیست.
در بیت چهارم، شاعر زاهد خودبین را کنار می‌زند و می‌گوید راز این پرده از چشم او و زاهد پنهان است. این بیت بر محدود بودن قضاوت ظاهری درباره اسرار عشق و حقیقت تأکید دارد.
در بیت پنجم، محبوبی زیبا و عاشق‌کش را تصویر می‌کند که مست و مستانه بیرون رفته و شاعر از شدت زیبایی و تأثیر او می‌پرسد که خون از چشم چه کسانی روان خواهد شد. تصویر، شدت تأثیر محبوب بر عاشقان را نشان می‌دهد.
در بیت ششم، حافظ می‌گوید چشمش وقتی از شوق محبوب سر به خاک می‌گذارد، تا صبح قیامت همچنان نگران او خواهد بود. این اغراق شاعرانه شدت و ماندگاری دلبستگی را نشان می‌دهد.
در بیت پایانی، شاعر بخت خود را دستمایه طنز و حسرت قرار می‌دهد و می‌گوید اگر بخت چنین یاری کند، زلف محبوب به دست دیگران خواهد افتاد. این پایان، عشق را در کنار نگرانی از بی‌اختیاری و دخالت تقدیر قرار می‌دهد.
پیام حافظ به زبان ساده
«در میانه پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت، به یاد داشته باش: ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن. شاهد این دریافت، بیت 2 است: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود».»
در میانه پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت، به یاد داشته باش: ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن. شاهد این دریافت، بیت 2 است: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود».
بیت برجسته غزل
حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است
بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود
شاهد اصلی بیت 2: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». این بیت به‌طور مستقیم به پایداری بر عهد ازلی می‌پردازد. بیت‌های 2 و 7 نیز وجوه دیگری از مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» را نشان می‌دهند.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاشقانه، این غزل نشانه عشقی عمیق و پایدار است؛ عشقی که حافظ آن را وابسته به یک لحظه یا هیجان زودگذر نمی‌داند. حلقه‌ای که از ازل در گوش اوست، نماد وفاداری به یک محبت قدیمی و ریشه‌دار است.
اگر در رابطه‌ای هستید، غزل بر حفظ عهد و احترام به رابطه تأکید می‌کند. محبت زمانی ارزشمندتر می‌شود که در شرایط سخت نیز با صداقت و مسئولیت همراه باشد.
اگر از محبوب دور هستید، بیت‌های پایانی نشان می‌دهند که دلتنگی و نگرانی شدید وجود دارد، اما در عین حال نتیجه رابطه کاملاً در اختیار یک نفر نیست. بهتر است علاقه خود را با رفتار روشن و محترمانه نشان دهید و از وابستگی فرساینده دور بمانید.
تعبیر گشایش
غزل از پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت سخن می‌گوید، اما تاریخ و تضمینی برای دگرگونی ارائه نمی‌کند. به جای انتظار نشانه قطعی، رفتارها و فرصت‌های واقعی را بسنج. ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن.
تعبیر کار و آینده شغلی
در کار و حرفه، این غزل اهمیت وفاداری به یک مسیر را برجسته می‌کند. اگر راهی را با شناخت انتخاب کرده‌اید و هنوز نتیجه کامل نگرفته‌اید، ممکن است لازم باشد به جای تغییرهای مکرر، مهارت و تجربه بیشتری در همان مسیر به دست آورید.
پیر مغان می‌تواند نماد استاد، مدیر یا فرد باتجربه‌ای باشد که مسیر را بهتر می‌شناسد. استفاده از راهنمایی یک فرد صاحب‌تجربه می‌تواند از تصمیم‌های شتاب‌زده جلوگیری کند.
در عین حال، راز پرده یادآور می‌شود که همه اطلاعات یک موقعیت کاری همیشه در اختیار شما نیست. پیش از قضاوت درباره همکار، مدیر یا آینده یک پروژه، اطلاعات را کامل‌تر کنید.
تعبیر دوراهی و تصمیم
در موضوع دوراهی تصمیم، مضمون «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» راهی برای بازاندیشی است. پیش از نتیجه‌گیری، احساس خود را از شواهد جدا کن و یک اقدام سنجیده انتخاب کن. شاهد بیت 2، «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود»، بر پایداری بر عهد ازلی تأکید می‌کند؛ بااین‌همه شعر به‌تنهایی پاسخ قطعی به نیت شخصی نمی‌دهد.
قدم بعدی پس از خواندن فال
ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن.
پرسش‌های رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل شماره ۲۰۵ چیست؟
مهم‌ترین پیام غزل، وفاداری به عهد و پایداری در مسیر انتخاب‌شده است؛ در کنار این پایداری، حافظ هشدار می‌دهد که همه رازها و همه نتایج در اختیار انسان نیست.
پیر مغان در این غزل نماد چیست؟
پیر مغان نماد مرشد، راهنما و صاحب بصیرتی است که حافظ از آغاز به او ارادت دارد. در فال می‌تواند نماد فردی باتجربه یا اصلی ثابت و قابل اعتماد در زندگی باشد.
راز پرده در غزل چه معنایی دارد؟
اشاره به حقیقتی دارد که با نگاه ظاهری قابل فهم نیست. حافظ می‌گوید درباره عشق و اسرار آن نباید با خودبینی و قضاوت سطحی داوری کرد.
بیت مربوط به چشم نگران چه مفهومی دارد؟
این بیت شدت و ماندگاری عشق را نشان می‌دهد. حافظ حتی در تصویر مرگ نیز چشم خود را منتظر محبوب می‌بیند؛ یعنی دلبستگی او گذرا نیست.
چرا پایان غزل با مفهوم بخت همراه است؟
برای نشان دادن تفاوت میان تلاش انسان و نتیجه نهایی. حافظ در عهد خود ثابت است، اما می‌داند که عوامل بیرونی و بخت می‌توانند نتیجه را به شکلی متفاوت رقم بزنند.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
درس این غزل، پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت است.
از بیت 1 می‌توان درباره «وفاداری به راه و مرشد معنوی» آموخت. بیت 1، با تصویر «وفاداری به راه و مرشد معنوی»، می‌گوید: «تا ز میخانه و مِی نام و نشان خواهد بود / سرِ ما خاکِ رَهِ پیرِ مُغان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 2 می‌توان درباره «پایداری بر عهد ازلی» آموخت. بیت 2، با تصویر «پایداری بر عهد ازلی»، می‌گوید: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 3 می‌توان درباره «ماندگاری اثر نیک و آزادگی» آموخت. بیت 3، با تصویر «ماندگاری اثر نیک و آزادگی»، می‌گوید: «بر سرِ تربتِ ما چون گذری همّت خواه / که زیارتگَهِ رِندانِ جهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 4 می‌توان درباره «ناتوانی نگاه خودبین از فهم راز» آموخت. بیت 4، با تصویر «ناتوانی نگاه خودبین از فهم راز»، می‌گوید: «برو ای زاهدِ خودبین که ز چشمِ من و تو / رازِ این پرده نهان است و نهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 5 می‌توان درباره «رنج عاشقان از بی‌اعتنایی محبوب» آموخت. بیت 5، با تصویر «رنج عاشقان از بی‌اعتنایی محبوب»، می‌گوید: «تُرکِ عاشق‌کُشِ من مست برون رفت امروز / تا دگر خونِ که از دیده روان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 6 می‌توان درباره «انتظار عاشقانه تا مرز مرگ» آموخت. بیت 6، با تصویر «انتظار عاشقانه تا مرز مرگ»، می‌گوید: «چشمم آن دَم که ز شوقِ تو نَهَد سر به لَحَد / تا دَمِ صبحِ قیامت نگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
از بیت 7 می‌توان درباره «گلایه طنزآلود از بخت و رقیب» آموخت. بیت 7، با تصویر «گلایه طنزآلود از بخت و رقیب»، می‌گوید: «بختِ حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد / زلفِ معشوقه به دستِ دگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
در عمل: ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن.
پیام کامل حافظ
ای صاحب نیت، حافظ در این غزل با زبان پیمان‌دار، رازآلود و آمیخته به اندوه از پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت سخن می‌گوید. در خواندن فال، نخست صدای خود شعر را بشنو، سپس از آن برای پرسیدن سؤال‌های بهتر درباره زندگی کمک بگیر.
وفاداری به راه و مرشد معنوی: تا ز میخانه و مِی نام و نشان خواهد بود / سرِ ما خاکِ رَهِ پیرِ مُغان خواهد بود. بیت 1، با تصویر «وفاداری به راه و مرشد معنوی»، می‌گوید: «تا ز میخانه و مِی نام و نشان خواهد بود / سرِ ما خاکِ رَهِ پیرِ مُغان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
پایداری بر عهد ازلی: حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود. بیت 2، با تصویر «پایداری بر عهد ازلی»، می‌گوید: «حلقهٔ پیرِ مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
ماندگاری اثر نیک و آزادگی: بر سرِ تربتِ ما چون گذری همّت خواه / که زیارتگَهِ رِندانِ جهان خواهد بود. بیت 3، با تصویر «ماندگاری اثر نیک و آزادگی»، می‌گوید: «بر سرِ تربتِ ما چون گذری همّت خواه / که زیارتگَهِ رِندانِ جهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
ناتوانی نگاه خودبین از فهم راز: برو ای زاهدِ خودبین که ز چشمِ من و تو / رازِ این پرده نهان است و نهان خواهد بود. بیت 4، با تصویر «ناتوانی نگاه خودبین از فهم راز»، می‌گوید: «برو ای زاهدِ خودبین که ز چشمِ من و تو / رازِ این پرده نهان است و نهان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
رنج عاشقان از بی‌اعتنایی محبوب: تُرکِ عاشق‌کُشِ من مست برون رفت امروز / تا دگر خونِ که از دیده روان خواهد بود. بیت 5، با تصویر «رنج عاشقان از بی‌اعتنایی محبوب»، می‌گوید: «تُرکِ عاشق‌کُشِ من مست برون رفت امروز / تا دگر خونِ که از دیده روان خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
انتظار عاشقانه تا مرز مرگ: چشمم آن دَم که ز شوقِ تو نَهَد سر به لَحَد / تا دَمِ صبحِ قیامت نگران خواهد بود. بیت 6، با تصویر «انتظار عاشقانه تا مرز مرگ»، می‌گوید: «چشمم آن دَم که ز شوقِ تو نَهَد سر به لَحَد / تا دَمِ صبحِ قیامت نگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
گلایه طنزآلود از بخت و رقیب: بختِ حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد / زلفِ معشوقه به دستِ دگران خواهد بود. بیت 7، با تصویر «گلایه طنزآلود از بخت و رقیب»، می‌گوید: «بختِ حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد / زلفِ معشوقه به دستِ دگران خواهد بود». این مضمون بخشی از مسیر عاطفی و فکری همین غزل است؛ باید دید چگونه در کنار بیت‌های دیگر از «پایداری بر پیمان دیرین، فروتنی در برابر راز عشق، وفاداری همراه با هراس از رقیب و بی‌مهری بخت» سخن می‌گوید. برای زندگی امروز، آن را به پرسشی درباره انتخاب، رابطه و مسئولیت شخصی تبدیل کن، نه وعده‌ای درباره رویدادهای قطعی آینده.
اگر امروز قرار باشد فقط یک چیز از این غزل به خاطر بسپاری، آن چیز «پایداری بر عهد ازلی» است. ارزش‌ها و تعهدهای دیرینه‌ات را روشن کن و در کنار وفاداری، وضعیت واقعی رابطه یا تصمیم را بدون خودفریبی بررسی کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.