✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 13 حافظ؛ می دمد صبح و کله بست سحاب
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: قدرشناسی فرصت و امید به گشوده شدن راه بسته
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 13 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
می دمد صبح و کله بست سحاب
الصـبوح الصبـوح یــا اصحــاب
مــی چـکد ژاله بر رخ لاله
المــدام المــدام یا احـباب
می وزد از چمن نسیم بهشت
هان بنوشید دم به دم می ناب
تخت زمرد زده است گل به چمن
راح چون لـعل آتشین دریاب
در مــیخـانه بسته اند دگر
افـتـتـح یـا مفــتح الابواب
لب و دندانت را حقوق نمک
هست بر جان و سینه های کباب
این چنین موسمی عجب باشد
که ببندند میکده به شتاب
بر رخ ساقی پری پیکر
همچو حافظ بنوش باده ناب
خلاصه تعبیر این غزل
سپیده فرصتی تازه دمیده و نشانههای زیبایی و نشاط در اطراف تو دیده میشود، اما مانعی ممکن است راه استفاده از این فرصت را بسته باشد. حافظ تو را به قدرشناسی از زمان، اقدام سنجیده و حفظ امید به باز شدن راهها دعوت میکند.
تعبیر فال حافظ غزل 13
فال شما نشان میدهد که در مسیر یک خواسته مهم، ممکن است با تأخیر، بیتوجهی یا رفتارهایی روبهرو شوید که باعث تردیدتان شده است. با وجود این، موضوع هنوز برای شما اهمیت دارد و دلتان نمیخواهد به سادگی از آن دست بکشید. حافظ در این غزل چنین حالتی را به تصویر میکشد و نشان میدهد که برخی خواستهها پیش از رسیدن به نتیجه، دورهای از آزمون و انتظار دارند.
اما نکته مهم این است که صبر نباید به پذیرش بیحد و مرز بیمهری تبدیل شود. اگر موضوعی ارزشمند است، برای آن تلاش کنید؛ ولی نشانههای واقعی را نیز ببینید و عزت نفس خود را حفظ کنید. فال بیشتر به صبری آگاهانه اشاره دارد؛ صبری که در آن هم امید وجود دارد و هم شناخت درست از شرایط.
معنی و مفهوم غزل
حافظ در این غزل از صبح و دگرگونی طبیعت آغاز میکند؛ ابر کنار میرود و فضای جهان آماده تغییر میشود. سپس شاعر از رفتن یار و رنجی که از این دوری بر دل او مانده سخن میگوید و از باد صبا میخواهد پیام او را به محبوب برساند. در ادامه، غزل میان امید و شکایت حرکت میکند؛ شاعر از یک سو به آمدن صبح و پایان تیرگی اشاره دارد و از سوی دیگر هنوز از دوری و بیوفایی محبوب رنج میبرد.
در بخشهای بعدی، حافظ از عشق و حال عاشقانه سخن میگوید و نشان میدهد که راه عشق آسان نیست. او در برابر ناز و بیمهری محبوب همچنان دلبسته است، اما این دلبستگی همراه با گلایه و بیقراری است. مضمون کلی غزل، گذر از تیرگی، امید به تغییر، رنج فراق و وفاداری به عشق است؛ عشقی که با وجود سختیها هنوز در دل شاعر زنده مانده است.
بیت برجسته غزل
در میخانه بستهاند دگر
افتتح یا مفتح الابواب
بیت پنجم نقطه چرخش غزل از توصیف شادی و فراوانی به بیان مانع است. درخواست از گشاینده درها، امید به رفع محدودیت را نشان میدهد و برای تعبیر عمومی نیت، بهویژه نیت گشایش، مهمترین شاهد است.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاطفی، این غزل از عشقی سخن میگوید که با وجود بیمهری یا فاصله هنوز از بین نرفته است. اگر میان شما و فردی رابطهای شکل گرفته و اکنون دچار سردی یا دوری شده، امکان زنده ماندن احساس وجود دارد؛ اما برای ادامه مسیر باید رفتار واقعی طرف مقابل را نیز ببینید. عشق یکطرفه نباید برای مدت طولانی جای رابطه دوطرفه را بگیرد.
تعبیر گشایش
بیت پنجم با درخواست گشودن در میخانه، روشنترین شاهد گشایش در این غزل است. حافظ در میان فصل دلانگیز، از بسته شدن راهی مطلوب شکایت دارد و خواهان رفع محدودیت میشود. بنابراین این غزل برای نیتهایی که با مانع و توقف روبهرو شدهاند، از نظر نمادین مناسب است. امید به باز شدن راه وجود دارد، اما نتیجه قطعی و زمان آن روشن نیست.
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، این غزل میتواند به شرایطی اشاره داشته باشد که برای رسیدن به نتیجه باید مدتی سختی و انتظار را تحمل کنید. اگر هدف شغلی مشخصی دارید، ممکن است مسیر آن سریع و آسان نباشد. پشتکار ارزشمند است، اما باید هر از گاهی بررسی کنید که تلاش شما واقعاً به پیشرفت منجر میشود یا فقط انرژی شما را مصرف میکند.
تعبیر دوراهی و تصمیم
اگر میان دو راه ماندهای، مسیری را ترجیح بده که علاوه بر جذابیت، امکان اجرای واقعی دارد. یک راه ممکن است بسیار دلانگیز باشد اما فعلاً بسته باشد. بهتر است هزینه انتظار، امکان رفع محدودیت و ارزش گزینه جایگزین را مقایسه کنی و سپس تصمیم بگیری.
پرسشهای رایج درباره این غزل
مهمترین پیام غزل شماره ۱۳ حافظ چیست؟
پیام اصلی غزل، امید به پایان یافتن تیرگی در کنار پذیرش دشواریهای عشق است. حافظ نشان میدهد که حتی در دوران فراق نیز نباید امید به تغییر را از دست داد.
آیا این غزل برای نیت عاشقانه امیدبخش است؟
بله، تصویر صبح و کنار رفتن ابر فضای امیدبخشی دارد، اما در کنار آن رنج فراق و بیمهری نیز وجود دارد؛ بنابراین امید در این غزل با صبر همراه است.
اگر از شخص مورد نظر دور هستم، این غزل چه میگوید؟
غزل دوری را انکار نمیکند، اما حضور باد صبا و پیامرسانی آن نشان میدهد که فاصله لزوماً به معنای پایان ارتباط و احساس نیست.
آیا باید برای رسیدن به خواستهام صبر کنم؟
صبر در این غزل اهمیت زیادی دارد، اما باید همراه با توجه به نشانههای واقعی باشد. انتظار زمانی ارزشمند است که احتمال پیشرفت و تغییر وجود داشته باشد.
نشانه صبح در این غزل چه معنایی دارد؟
صبح و کنار رفتن ابر نمادی از تغییر، روشن شدن شرایط و پایان تدریجی یک دوره سخت است؛ به همین دلیل یکی از امیدوارکنندهترین تصاویر غزل به شمار میآید.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
زندگی از فرصتهای زودگذر تشکیل شده و نباید شادی، دوستی و تجربههای ارزشمند را بیدلیل به تعویق انداخت. با این حال، انسان همیشه بر شرایط بیرونی کنترل ندارد و ممکن است در لحظهای مناسب با مانعی ناخواسته روبهرو شود. هنر زندگی آن است که در کنار تلاش برای رفع مانع، زیباییهای دیگر را فراموش نکنیم و میان شور لحظه و تصمیم مسئولانه تعادل برقرار سازیم.
پیام کامل حافظ
ای صاحب نیت، صبحی روشن فرا رسیده و نسیم بهشتی بر بوستان میوزد، اما درست در هنگامی که طبیعت به شادی و شکوفایی دعوت میکند، دری بسته شده است. حافظ از تو میخواهد زیبایی فرصتهای امروز را ببینی و نگذاری یک مانع، تمام زندگی را در نظرت تاریک کند. درِ بسته همیشه به معنای پایان آرزو نیست؛ گاهی باید راهی دیگر جست، درخواست خود را بهدرستی مطرح کرد یا برای فراهم شدن شرایط صبور ماند. در کنار این تلاش، قدر محبت، همراهی دوستان و لحظههای زودگذر زندگی را بدان. شادمانی را به روزی نامعلوم موکول نکن و برای خواستهای ارزشمند، با آگاهی قدم بردار.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.