✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 335 حافظ؛ در خرابات مغان گر گذر افتد بازم
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: کشمکش ظاهر و باطن، راز عشق و آرزوی رهایی
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 335 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
در خرابات مغان گر گذر افتد بازم
حاصل خرقه و سجاده روان دربازم
حلقه توبه گر امروز چو زهاد زنم
خازن میکده فردا نکند در بازم
ور چو پروانه دهد دست فراغ بالی
جز بدان عارض شمعی نبود پروازم
صحبت حور نخواهم که بود عین قصور
با خیال تو اگر با دگری پردازم
سر سودای تو در سینه بماندی پنهان
چشم تردامن اگر فاش نگردی رازم
مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم
به هوایی که مگر صید کند شهبازم
همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم
از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم
ماجرای دل خون گشته نگویم با کس
زان که جز تیغ غمت نیست کسی دمسازم
گر به هر موی سری بر تن حافظ باشد
همچو زلفت همه را در قدمت اندازم
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 335 با مطلع «در خرابات مغان گر گذر افتد بازم» درباره کشمکش ظاهر و باطن، راز عشق و آرزوی رهایی است. مرغی که از قفس خاک هوا می‌گیرد تصویری از میل به رهایی است؛ تغییر می‌تواند با شناخت خواسته اصیل آغاز شود. خود را در چرخه پنهان‌کاری، وفاداری بی‌پاسخ یا فداکاری یک‌سویه فرسوده نکن.
بیت 1، «در خرابات مغان گر گذر افتد بازم / حاصل خرقه و سجاده روان دربازم»: ترجیح صداقت دل بر نشان‌های زهد. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 2، «حلقه توبه گر امروز چو زهاد زنم / خازن میکده فردا نکند در بازم»: ناسازگاری توبه نمایشی با کشش درونی. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 3، «ور چو پروانه دهد دست فراغ بالی / جز بدان عارض شمعی نبود پروازم»: پرواز پروانه تنها به سوی شمع. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 4، «صحبت حور نخواهم که بود عین قصور / با خیال تو اگر با دگری پردازم»: یکدلی و وفاداری در خیال محبوب. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 5، «سر سودای تو در سینه بماندی پنهان / چشم تر دامن اگر فاش نکردی رازم»: اشک به منزله افشاگر راز نهان. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 6، «مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم / به هوایی که مگر صید کند شهبازم»: رهایی مرغ از قفس خاک و تمنای شهباز. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 7، «همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم / از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم»: نیاز به نوازش و شنیده شدن صدای نی. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 8، «ماجرای دل خون گشته نگویم با کس / زان که جز تیغ غمت نیست کسی دمسازم»: پنهان داشتن اندوه دل و همدمی غم. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 9، «گر به هر موی سری بر تن حافظ باشد / همچو زلفت همه را در قدمت اندازم»: اغراق عاشقانه در فداکاری برای یار. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
جمع‌بندی اختصاصی: میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن. تصویر پروانه و شمع و نیز چنگ و نی از اشتیاق به نزدیکی و پاسخ عاطفی می‌گوید؛ شعر احساس طرف مقابل را ثابت نمی‌کند. خرقه و سجاده در برابر خرابات یادآور فاصله عنوان و حقیقت است؛ در شراکت و کار به عملکرد واقعی تکیه کن.
تعبیر فال حافظ غزل 335
تعبیر کلی غزل ۳۳۵، تعبیر عشق عمیق همراه با آزادگی، صداقت و رهایی از ظاهرسازی است. حافظ در این غزل میان ظاهر و باطن تفاوت می‌گذارد و نشان می‌دهد که برای او حقیقت عشق از شکل‌های ظاهری مهم‌تر است.
اگر در زندگی درگیر تصمیمی هستی که بین خواسته قلبی و انتظار دیگران قرار گرفته‌ای، غزل توصیه می‌کند ابتدا حقیقت خواسته خودت را بشناسی. ممکن است لازم باشد از نقشی که دیگران برایت تعیین کرده‌اند فاصله بگیری و انتخابی صادقانه‌تر داشته باشی.
در نیت عشقی، غزل بسیار قوی است. وفاداری، تمرکز بر یک محبوب، اشتیاق برای نزدیکی و آمادگی برای فداکاری در تمام ابیات دیده می‌شود. اگر رابطه‌ای وجود دارد، احساسات می‌تواند عمیق باشد؛ اما باید مراقب بود که یک‌طرفه شدن فداکاری باعث آسیب به تو نشود.
در نیت ازدواج، این غزل بیشتر نشانه دلبستگی و وفاداری است تا یک وعده قطعی برای ازدواج. اگر رابطه‌ای جدی وجود دارد، صداقت، تعهد و اقدام واقعی باید در کنار عشق وجود داشته باشد.
در کار و مسائل مالی، مضمون اصلی غزل را می‌توان به رهایی از شرایطی تعبیر کرد که با ارزش‌ها و خواسته واقعی تو هماهنگ نیست. شاید زمان آن رسیده باشد که از یک محیط محدودکننده فاصله بگیری، اما تغییر باید با برنامه و شناخت انجام شود.
در مجموع، غزل می‌گوید با خودت صادق باش، عشق و خواسته واقعی‌ات را بشناس، از ریا و تصمیم‌های صرفاً ظاهری دوری کن و اگر برای چیزی ارزشمند قدم برمی‌داری، این کار را با آگاهی و حفظ عزت نفس انجام بده.
معنی و مفهوم غزل
غزل ۳۳۵ از خرابات مغان آغاز می‌شود؛ جایی که حافظ در برابر ظاهر زهد و توبه قرار می‌گیرد. او می‌گوید اگر دوباره به خرابات برگردد، خرقه و سجاده را کنار خواهد گذاشت. این تصویر، تقابل میان ظاهر و حقیقت را نشان می‌دهد.
حافظ در این غزل از زهدی که از روی عادت یا ریا باشد فاصله می‌گیرد و به چیزی توجه می‌کند که از نظر او حقیقت بیشتری دارد. بنابراین یکی از مهم‌ترین پیام‌های غزل، صداقت با خویشتن است.
در بیت سوم، پروانه تنها به سوی یک شمع پرواز می‌کند. حافظ نیز می‌گوید اگر فرصت آزادی داشته باشد، پروازش فقط به سوی چهره محبوب خواهد بود. اینجا عشق به معنای انتخابی عمیق و مشخص ظاهر می‌شود.
در بیت چهارم، شاعر حتی صحبت حور را نمی‌خواهد اگر این صحبت به معنای پرداختن به فردی غیر از محبوب باشد. این بیت وفاداری و تمرکز را به اوج می‌رساند.
بیت پنجم نشان می‌دهد که راز عشق اگرچه در سینه پنهان شده، اما چشم تر آن را فاش می‌کند. احساسات واقعی معمولاً از راه رفتار، نگاه و سکوت خود را نشان می‌دهند.
در بیت ششم، تصویر پرنده و قفس خاک از فضای عاشقانه به فضای رهایی منتقل می‌شود. حافظ می‌خواهد از محدودیت بیرون بیاید و در هوایی تازه پرواز کند. این بیت برای نیت‌های کاری، شخصی و حتی عاطفی می‌تواند نماد تغییر و رهایی باشد.
در بیت هفتم، نیاز شاعر به نوازش و نزدیکی به محبوب بیان می‌شود. چنگ و نی هر دو سازهایی هستند که با لمس و نفس جان می‌گیرند؛ بنابراین حافظ نیز برای زنده شدن دل خود به حضور محبوب نیاز دارد.
بیت هشتم فضای تنهایی را نشان می‌دهد. حافظ درد دلش را با کسی نمی‌گوید و غم محبوب را تنها همدم خود می‌داند. این بیت می‌تواند هشداری باشد که پنهان کردن طولانی رنج، انسان را بیشتر تنها می‌کند.
در بیت آخر، فداکاری به نهایت خود می‌رسد. حافظ می‌گوید اگر به تعداد موهایش سر داشت، همه را در قدم محبوب می‌ریخت. این تصویر نهایت وفاداری است، اما برای تعبیر امروز باید آن را با حفظ ارزش و سلامت خود همراه کرد.
پیام حافظ به زبان ساده
««مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم / به هوایی که مگر صید کند شهبازم»؛ رهایی مرغ از قفس خاک و تمنای شهباز.»
مرغی که از قفس خاک هوا می‌گیرد تصویری از میل به رهایی است؛ تغییر می‌تواند با شناخت خواسته اصیل آغاز شود. میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن.
بیت برجسته غزل
مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم
به هوایی که مگر صید کند شهبازم
بیت 6 تصویر «رهایی مرغ از قفس خاک و تمنای شهباز» را برجسته می‌کند و با محور اصلی غزل پیوند مستقیم دارد.
تعبیر این غزل برای نیت‌های مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عشقی، غزل ۳۳۵ یکی از غزل‌های بسیار پرقدرت از نظر دلباختگی و وفاداری است. حافظ در تمام غزل از محبوب فاصله نمی‌گیرد و حتی تصور حضور فرد دیگری را نیز نمی‌پذیرد. این موضوع می‌تواند نشانه علاقه عمیق، تمرکز عاطفی و وفاداری زیاد باشد.
اگر شخصی در ذهن توست، احتمالاً احساس نسبت به او سطحی نیست. اگر بین شما فاصله یا سکوت وجود دارد، بیت چشم تر نشان می‌دهد احساسات پنهان ممکن است خود را آشکار کنند. با این حال، غزل بازگشت یا وصال را به صورت قطعی تضمین نمی‌کند.
اگر در رابطه هستی، عشق می‌تواند عمیق‌تر شود؛ اما باید مطمئن شوی که توجه، احترام و فداکاری دوطرفه است. دوست داشتن نباید به معنای تحمل هر نوع بی‌توجهی یا از دست دادن آرامش شخصی باشد.
تعبیر گشایش
مرغی که از قفس خاک هوا می‌گیرد تصویری از میل به رهایی است؛ تغییر می‌تواند با شناخت خواسته اصیل آغاز شود. میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن.
تعبیر کار و آینده شغلی
در نیت کاری، تصویر «قفس خاک» اهمیت زیادی دارد. ممکن است در محیطی قرار داشته باشی که احساس می‌کنی توانایی‌هایت محدود شده یا امکان رشد کافی نداری. غزل می‌تواند نشانه تمایل به رهایی از این وضعیت و پیدا کردن فضای مناسب‌تر باشد.
با این حال، رهایی از قفس به معنای ترک ناگهانی و بدون برنامه نیست. اگر قصد تغییر شغل، شروع کار جدید یا ورود به مسیر متفاوتی را داری، ابتدا شرایط واقعی را بررسی کن.
شهباز در این غزل نماد هدفی بزرگ‌تر است؛ بنابراین اگر فرصت رشد مهمی در پیش داری، می‌توانی آن را جدی بگیری، ولی بهتر است پیش از تصمیم نهایی، توانایی‌ها، ریسک‌ها و نتیجه احتمالی را بسنجی.
تعبیر دوراهی و تصمیم
خود را در چرخه پنهان‌کاری، وفاداری بی‌پاسخ یا فداکاری یک‌سویه فرسوده نکن. گزینه‌ها را بر اساس ارزش، هزینه و پیامد مقایسه کن.
قدم بعدی پس از خواندن فال
میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن.
پرسش‌های رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل ۳۳۵ برای نیت من چیست؟
پیام اصلی غزل، صداقت با خود، وفاداری به خواسته واقعی و رهایی از محدودیت‌های غیرضروری است. اگر خواسته‌ای عمیق داری، برای آن تلاش کن؛ اما تصمیم خود را بر اساس آگاهی بگیر و عزت نفس خود را حفظ کن.
اگر منتظر بازگشت یک نفر هستم، این غزل چه می‌گوید؟
غزل دلبستگی و وفاداری بسیار شدیدی را نشان می‌دهد و می‌گوید احساسات پنهان ممکن است خود را آشکار کنند. اما بازگشت قطعی از متن غزل قابل نتیجه‌گیری نیست. بهتر است به رفتار واقعی، ارتباط و میزان تعهد طرف مقابل توجه کنی.
آیا غزل ۳۳۵ برای نیت عشقی مناسب است؟
بله، عشق یکی از محورهای اصلی غزل است. پروانه و شمع، خیال محبوب، چشم تر، نیاز به نوازش و فداکاری در راه یار، همگی نشان‌دهنده دلباختگی و وفاداری عمیق هستند. در عین حال، عشق باید همراه با احترام متقابل و حفظ آرامش تو باشد.
اگر نیت من کار یا مسائل مالی باشد، چه برداشتی دارد؟
در نیت کاری، تصویر قفس خاک و پرواز شهباز می‌تواند نشانه احساس محدودیت و نیاز به تغییر باشد. اگر فرصت جدیدی داری، آن را بررسی کن، اما بدون برنامه از شرایط فعلی خارج نشو. در مسائل مالی نیز غزل بیشتر پیام رهایی و تغییر دارد تا وعده سود سریع؛ تصمیم‌ها را با بررسی ریسک و واقعیت‌های مالی بگیر.
مهم‌ترین توصیه حافظ در این غزل چیست؟
با خودت صادق باش و برای رضایت دیگران حقیقت خواسته‌ات را انکار نکن. اگر عاشق یا دلبسته چیزی هستی، برای آن تلاش کن، اما خودت را در این مسیر از دست نده. اگر در شرایطی احساس گرفتاری می‌کنی، راهی حساب‌شده برای رهایی و حرکت به سوی مرحله‌ای بهتر پیدا کن.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 335 با مطلع «در خرابات مغان گر گذر افتد بازم» درباره کشمکش ظاهر و باطن، راز عشق و آرزوی رهایی است. مرغی که از قفس خاک هوا می‌گیرد تصویری از میل به رهایی است؛ تغییر می‌تواند با شناخت خواسته اصیل آغاز شود. خود را در چرخه پنهان‌کاری، وفاداری بی‌پاسخ یا فداکاری یک‌سویه فرسوده نکن.
بیت 1، «در خرابات مغان گر گذر افتد بازم / حاصل خرقه و سجاده روان دربازم»: ترجیح صداقت دل بر نشان‌های زهد. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 2، «حلقه توبه گر امروز چو زهاد زنم / خازن میکده فردا نکند در بازم»: ناسازگاری توبه نمایشی با کشش درونی. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 3، «ور چو پروانه دهد دست فراغ بالی / جز بدان عارض شمعی نبود پروازم»: پرواز پروانه تنها به سوی شمع. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 4، «صحبت حور نخواهم که بود عین قصور / با خیال تو اگر با دگری پردازم»: یکدلی و وفاداری در خیال محبوب. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 5، «سر سودای تو در سینه بماندی پنهان / چشم تر دامن اگر فاش نکردی رازم»: اشک به منزله افشاگر راز نهان. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 6، «مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم / به هوایی که مگر صید کند شهبازم»: رهایی مرغ از قفس خاک و تمنای شهباز. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 7، «همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم / از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم»: نیاز به نوازش و شنیده شدن صدای نی. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 8، «ماجرای دل خون گشته نگویم با کس / زان که جز تیغ غمت نیست کسی دمسازم»: پنهان داشتن اندوه دل و همدمی غم. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
بیت 9، «گر به هر موی سری بر تن حافظ باشد / همچو زلفت همه را در قدمت اندازم»: اغراق عاشقانه در فداکاری برای یار. در تعبیر نیت، این تصویر را باید در پیوند با موقعیت واقعی خود خواند؛ زبان غزل اغراق شاعرانه دارد و از آن نمی‌توان خبر قطعی درباره آینده یا نیت اشخاص استخراج کرد.
درس زندگی: میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن. خود را در چرخه پنهان‌کاری، وفاداری بی‌پاسخ یا فداکاری یک‌سویه فرسوده نکن.
پیام کامل حافظ
پیام حافظ در این غزل آن است که کشمکش ظاهر و باطن، راز عشق و آرزوی رهایی را با خودفریبی یکی ندانیم. میان خواسته واقعی و نقشی که برای دیگران بازی می‌کنی تفاوت بگذار و یک گفت‌وگوی روشن را آغاز کن.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهام‌بخش از غزل است؛ برای تصمیم‌های مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.