✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 332 حافظ؛ مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: گنج عشق درون، رهایی از داوری دیگران و جوانی دل
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 332 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم
که پیش چشم بیمارت بمیرم
نصاب حسن در حد کمال است
زکاتم ده که مسکین و فقیرم
چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی
به سیب بوستان و شهد و شیرم
چنان پر شد فضای سینه از دوست
که فکر خویش گم شد از ضمیرم
قدح پر کن که من در دولت عشق
جوان بخت جهانم گر چه پیرم
قراری بسته ام با می فروشان
که روز غم بجز ساغر نگیرم
مبادا جز حساب مطرب و می
اگر نقشی کشد کلک دبیرم
در این غوغا که کس کس را نپرسد
من از پیر مغان منت پذیرم
خوشا آن دم کز استغنای مستی
فراغت باشد از شاه و وزیرم
من آن مرغم که هر شام و سحرگاه
ز بام عرش می آید صفیرم
چو حافظ گنج او در سینه دارم
اگر چه مدعی بیند حقیرم
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 332 با مطلع «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم» درباره گنج عشق درون، رهایی از داوری دیگران و جوانی دل است. گنج در سینه و آواز مرغ عرشی نشانه ارزش درونی و امید به شکوفاییاند. از بینیازی شاعرانه نتیجه نگیر که مسئولیت مالی یا نیاز به کمک دیگران بیاهمیت است. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه. تصویر «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم / که پیش چشم بیمارت بمیرم» در بافت این غزل به خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف. تصویر «نصاب حسن در حد کمال است / زکاتم ده که مسکین و فقیرم» در بافت این غزل به زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه. تصویر «چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی / به سیب بوستان و شهد و شیرم» در بافت این غزل به نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش. تصویر «چنان پر شد فضای سینه از دوست / که فکر خویش گم شد از ضمیرم» در بافت این غزل به پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری. تصویر «قدح پر کن که من در دولت عشق / جوانبخت جهانم گرچه پیرم» در بافت این غزل به جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: پناه بردن به شادی نمادین در روز غم. تصویر «قراری بستهام با می فروشان / که روز غم به جز ساغر نگیرم» در بافت این غزل به پناه بردن به شادی نمادین در روز غم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک. تصویر «مبادا جز حساب مطرب و می / اگر نقشی کشد کلک دبیرم» در بافت این غزل به اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی. تصویر «در این غوغا که کس کس را نپرسد / من از پیر مغان منت پذیرم» در بافت این غزل به سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: استغنا و بینیازی از شاه و وزیر. تصویر «خوشا آن دم کز استغنای مستی / فراغت باشد از شاه و وزیرم» در بافت این غزل به استغنا و بینیازی از شاه و وزیر اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 10: آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا. تصویر «من آن مرغم که هر شام و سحرگاه / ز بام عرش میآید صفیرم» در بافت این غزل به آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 11: گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران. تصویر «چو حافظ گنج او در سینه دارم / اگرچه مدعی بیند حقیرم» در بافت این غزل به گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: ارزشهای درونی و رابطههای حمایتگر را بنویس و بر یک رابطه واقعی سرمایهگذاری کن. در عشق به جای طلب ترحم، نیاز عاطفی خود را صادقانه و با احترام بیان کن. در محیط کار ارزش مهارت و اصالت خود را مستقل از تحسین صاحبان قدرت بسنج.
تعبیر فال حافظ غزل 332
غزل ۳۳۲ فضای بسیار عمیقی از عشق، بینیازی، امید و ارزش درونی دارد. حافظ در این غزل از محبوبی سخن میگوید که حضورش تمام فضای سینه را پر کرده و عشق را نعمتی بزرگ میداند.
اگر نیتت عشقی است، دلباختگی و تأثیر عمیق محبوب بسیار پررنگ است و میتواند نشاندهنده احساسی جدی باشد.
اگر منتظر بازگشت کسی هستی، غزل از پر شدن سینه از دوست سخن میگوید و نشان میدهد که احساس هنوز زنده است، اما بازگشت واقعی نیازمند نشانه عملی است.
اگر در رابطهای منتظر وعده یا تصمیمی هستی، بیت مربوط به زاهد و وعده سیب و شهد یادآوری میکند که به وعدههای بدون عمل اکتفا نکنی.
اگر نیت ازدواج داری، عشق میتواند عامل شادی و جوانی روح باشد، اما شناخت و مسئولیتپذیری دو طرف اهمیت دارد.
اگر نیت کاری داری، ممکن است ارزش واقعی تواناییهایت را کمتر از حد لازم دیده باشی و بهتر باشد به توان خودت اعتماد بیشتری داشته باشی.
اگر نیت مالی داری، غزل وعده ثروت ناگهانی نمیدهد؛ بلکه بر ارزش درونی، استفاده از تجربه و کاهش وابستگی به افراد صاحب قدرت تأکید میکند.
اگر در شرایطی قرار داری که دیگران تو را دستکم میگیرند، بیت پایانی میگوید گنج واقعی ممکن است در درون تو باشد و قضاوت دیگران معیار ارزش تو نیست.
اگر از آینده میترسی، تصویر جوانبختی در دولت عشق میتواند نشانه بازگشت امید و انرژی تازه باشد.
پیام کلی غزل، عشق عمیق، استقلال درونی، اعتماد به ارزش واقعی خود و دوری از وعدههای ظاهری است.
معنی و مفهوم غزل
غزل ۳۳۲ با درخواست حافظ از محبوب آغاز میشود که با تیر غمزه دل او را نشانه نگیرد، زیرا در برابر چشم بیمار یار توان مقاومت ندارد.
در بیت دوم، حافظ زیبایی محبوب را در حد کمال میبیند و از او زکات میخواهد، زیرا خود را مسکین و نیازمند لطف او معرفی میکند.
در بیت سوم، شاعر زاهد را خطاب قرار میدهد و او را از فریب دادن با وعده سیب بوستان و شهد و شیر برحذر میدارد.
در بیت چهارم، حافظ میگوید فضای سینهاش چنان از دوست پر شده که دیگر فکر کردن به خویش در ضمیر او جایی ندارد.
در بیت پنجم، شاعر از ساقی میخواهد قدح را پر کند و خود را با وجود پیری، به دلیل برخورداری از دولت عشق جوانبخت جهان میداند.
در بیت ششم، حافظ با میفروشان عهد بسته است که در روز غم جز ساغر چیزی نگیرد و آن را پناه خود در برابر اندوه میداند.
در بیت هفتم، شاعر میگوید اگر قلم دبیر بخواهد چیزی در دفتر زندگی او بنویسد، جز حساب مطرب و می چیزی نمیخواهد.
در بیت هشتم، حافظ در غوغایی که کسی حال دیگری را نمیپرسد، از پیر مغان منت میپذیرد و او را مایه دستگیری و پناه میداند.
در بیت نهم، شاعر از لحظهای سخن میگوید که در اثر استغنای مستی از شاه و وزیر بینیاز میشود و استقلال درونی خود را به دست میآورد.
در بیت دهم، حافظ خود را مرغی میداند که شام و سحرگاه از بام عرش صفیر میآورد؛ تصویری که میتواند نشانه الهام، ندای درونی و ارتباط با عالم معنا باشد.
در بیت پایانی، حافظ میگوید گنج دوست را در سینه دارد، حتی اگر مدعیان او را حقیر ببینند. ارزش واقعی این گنج وابسته به قضاوت دیگران نیست.
در مجموع، معنی غزل درباره عشق عمیق، بینیازی از وعدههای ظاهری، محو شدن در حضور دوست، جوانی روح، پناه گرفتن در روزهای غم، کمک پیر مغان، استغنای درونی و حفظ ارزش خود در برابر قضاوت دیگران است.
بیت برجسته غزل
چو حافظ گنج او در سینه دارم
اگرچه مدعی بیند حقیرم
بیت پایانی پیام اصلی غزل را جمعبندی میکند: گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در زمینه عشق، غزل ۳۳۲ یکی از غزلهایی است که عشق را به عنوان بزرگترین دولت و سرمایه زندگی معرفی میکند. حافظ میگوید فضای سینهاش آنقدر از دوست پر شده که دیگر جایی برای فکر کردن به خود باقی نمانده است.
اگر شخصی از زندگی تو دور شده، این غزل نشان میدهد که احساس ممکن است هنوز بسیار زنده باشد و خاطره یا حضور او در ذهن تو باقی مانده باشد.
اگر هنوز میان شما علاقه وجود دارد، مفهوم دولت عشق نشان میدهد که این رابطه میتواند برای تو ارزش عاطفی بسیار زیادی داشته باشد؛ اما علاقه باید با رفتار متقابل همراه باشد.
اگر منتظر تماس هستی، غزل از حضور عمیق دوست در دل سخن میگوید، ولی بهتر است انتظار را با نشانه واقعی از طرف مقابل همراه کنی.
اگر شخص مورد نظر به تو وعدههایی داده، بیت زاهد هشدار میدهد که وعدههای شیرین را بدون مشاهده عمل نپذیری.
اگر رابطهای به دلیل وابستگی شدید دشوار شده، بیت «فکر خویش گم شد از ضمیرم» میتواند نشان دهد که بیش از حد خودت را در رابطه حل کردهای. عشق سالم باید جایی برای شخصیت و نیازهای تو نیز باقی بگذارد.
اگر رابطهای قدیمی دوباره مطرح شده، بهتر است ببینی آیا اکنون رفتار و شرایط دو طرف تغییر کرده است یا فقط خاطرات گذشته دوباره زنده شدهاند.
اگر رابطه جدیدی شکل گرفته، غزل میتواند نشانه احساسی باشد که انرژی و جوانی تازهای به تو میدهد.
اگر متأهل هستی، پیام غزل میتواند بازگرداندن توجه و شادی عاطفی به رابطه باشد؛ یعنی دوباره چیزی را که باعث زنده شدن محبت میان شما میشود پیدا کنید.
اگر دیگران رابطه تو را تأیید نمیکنند، بیت پایانی یادآوری میکند که ارزش رابطه را باید بر اساس حقیقت آن سنجید، نه صرفاً حرف اطرافیان.
در مجموع، برای عشق نشانه دلباختگی عمیق، حضور پررنگ محبوب، امید و جوانی روح بسیار قوی است؛ اما غزل همزمان هشدار میدهد که وعده را با عمل اشتباه نگیری و خودت را در عشق کاملاً فراموش نکنی.
تعبیر گشایش
گنج در سینه و آواز مرغ عرشی نشانه ارزش درونی و امید به شکوفاییاند
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، غزل ۳۳۲ میتواند نشانه بازگشت انگیزه و پیدا کردن ارزش واقعی تواناییهای خودت باشد. حافظ با وجود پیری، خود را در دولت عشق جوانبخت میداند و این تصویر میتواند نماد انرژی تازه برای ادامه مسیر باشد.
اگر مدتهاست از کار خود خسته شدهای، ممکن است بیش از هر چیز به انگیزه و معنای تازهای در کار نیاز داشته باشی.
اگر پیشنهاد کاری جدیدی داری، قبل از تصمیمگیری ببین آیا این پیشنهاد واقعاً با توانایی و اهداف تو هماهنگ است یا فقط وعدهای جذاب است.
اگر پروژه دشواری پیش روی توست، از تجربه فردی که راه را میشناسد استفاده کن و همه مسئولیت را به تنهایی بر دوش نکش.
اگر در کار احساس میکنی دیگران تو را دستکم میگیرند، بیت پایانی میتواند یادآوری کند که ارزش توانایی تو صرفاً با قضاوت مدیر یا همکار تعیین نمیشود.
اگر برای پیشرفت منتظر تأیید یک فرد صاحب قدرت هستی، مفهوم استغنای حافظ میتواند نشانه این باشد که بخشی از مسیر را باید با اتکا به توان خودت طی کنی.
اگر میخواهی مسیر حرفهای تازهای آغاز کنی، ابتدا ببین چه کاری واقعاً به تو انرژی و انگیزه میدهد.
اگر از شکست کاری گذشته ناراحت هستی، تصویر جوانبختی در دولت عشق نشان میدهد که یک دوره سخت میتواند با انگیزهای تازه ادامه پیدا کند.
اگر در محیط کار وعدهای به تو داده شده، تا زمانی که اقدام عملی صورت نگرفته، آن را نتیجه قطعی ندان.
در مجموع، پیام کاری غزل پیدا کردن انگیزه، شناخت ارزش خود، استفاده از تجربه و کاهش وابستگی به تأیید دیگران است.
تعبیر دوراهی و تصمیم
دو گزینه را با هزینه، پیامد و ارزشهای خود بسنج. از بینیازی شاعرانه نتیجه نگیر که مسئولیت مالی یا نیاز به کمک دیگران بیاهمیت است
پرسشهای رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل ۳۳۲ برای نیت من چیست؟
پیام اصلی غزل، عشق و امیدی عمیق همراه با بینیازی از قضاوت دیگران است. اگر خواستهای داری، به ارزش واقعی آن و رفتار عملی تکیه کن، نه فقط به وعدهها.
اگر منتظر بازگشت یک نفر هستم، این غزل چه میگوید؟
حضور دوست در تمام فضای سینه نشان میدهد که احساس هنوز زنده است، اما غزل بازگشت را قطعی نمیکند. بهتر است به رفتار و اقدام واقعی طرف مقابل توجه کنی.
آیا غزل ۳۳۲ برای نیت عشقی مناسب است؟
بله، عشق و حضور محبوب محور اصلی غزل است. حافظ عشق را دولت و سرچشمه جوانی روح میداند؛ با این حال، نباید در این عشق خودت و نیازهای واقعیات را فراموش کنی.
اگر نیت من کار یا مسائل مالی باشد، چه برداشتی دارد؟
غزل بیشتر بر شناخت ارزش خود، دوری از وعدههای بدون عمل، استفاده از تجربه افراد آگاه و کاهش وابستگی به صاحبان قدرت تأکید دارد. برای مسائل مالی نیز احتیاط و بررسی واقعی شرایط لازم است.
مهمترین توصیه حافظ در این غزل چیست؟
ارزش واقعی خودت را به قضاوت دیگران نسپار و وعده را با عمل بسنج. اگر خواستهای عمیق داری، با امید دنبال کن، از راهنمای درست کمک بگیر و در مسیر خودت را فراموش نکن.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 332 با مطلع «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم» درباره گنج عشق درون، رهایی از داوری دیگران و جوانی دل است. گنج در سینه و آواز مرغ عرشی نشانه ارزش درونی و امید به شکوفاییاند. از بینیازی شاعرانه نتیجه نگیر که مسئولیت مالی یا نیاز به کمک دیگران بیاهمیت است. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه. تصویر «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم / که پیش چشم بیمارت بمیرم» در بافت این غزل به خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف. تصویر «نصاب حسن در حد کمال است / زکاتم ده که مسکین و فقیرم» در بافت این غزل به زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه. تصویر «چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی / به سیب بوستان و شهد و شیرم» در بافت این غزل به نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش. تصویر «چنان پر شد فضای سینه از دوست / که فکر خویش گم شد از ضمیرم» در بافت این غزل به پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری. تصویر «قدح پر کن که من در دولت عشق / جوانبخت جهانم گرچه پیرم» در بافت این غزل به جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: پناه بردن به شادی نمادین در روز غم. تصویر «قراری بستهام با می فروشان / که روز غم به جز ساغر نگیرم» در بافت این غزل به پناه بردن به شادی نمادین در روز غم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک. تصویر «مبادا جز حساب مطرب و می / اگر نقشی کشد کلک دبیرم» در بافت این غزل به اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی. تصویر «در این غوغا که کس کس را نپرسد / من از پیر مغان منت پذیرم» در بافت این غزل به سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: استغنا و بینیازی از شاه و وزیر. تصویر «خوشا آن دم کز استغنای مستی / فراغت باشد از شاه و وزیرم» در بافت این غزل به استغنا و بینیازی از شاه و وزیر اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 10: آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا. تصویر «من آن مرغم که هر شام و سحرگاه / ز بام عرش میآید صفیرم» در بافت این غزل به آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 11: گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران. تصویر «چو حافظ گنج او در سینه دارم / اگرچه مدعی بیند حقیرم» در بافت این غزل به گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: ارزشهای درونی و رابطههای حمایتگر را بنویس و بر یک رابطه واقعی سرمایهگذاری کن. در عشق به جای طلب ترحم، نیاز عاطفی خود را صادقانه و با احترام بیان کن. در محیط کار ارزش مهارت و اصالت خود را مستقل از تحسین صاحبان قدرت بسنج.
پیام کامل حافظ
غزل 332 با مطلع «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم» درباره گنج عشق درون، رهایی از داوری دیگران و جوانی دل است. گنج در سینه و آواز مرغ عرشی نشانه ارزش درونی و امید به شکوفاییاند. از بینیازی شاعرانه نتیجه نگیر که مسئولیت مالی یا نیاز به کمک دیگران بیاهمیت است. این خوانش راهی برای تأمل در نیت است، نه پیشگویی قطعی درباره رفتار دیگران یا زمان رخدادها.
بیت 1: خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه. تصویر «مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم / که پیش چشم بیمارت بمیرم» در بافت این غزل به خواهش عاشق برای مهربانی و پرهیز از زخم غمزه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 2: زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف. تصویر «نصاب حسن در حد کمال است / زکاتم ده که مسکین و فقیرم» در بافت این غزل به زکات زیبایی و طلب سهمی از لطف اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 3: نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه. تصویر «چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی / به سیب بوستان و شهد و شیرم» در بافت این غزل به نقد وعدههای سطحی زاهد و فریب کودکانه اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 4: پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش. تصویر «چنان پر شد فضای سینه از دوست / که فکر خویش گم شد از ضمیرم» در بافت این غزل به پر شدن جان از حضور دوست و فراموشی خویش اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 5: جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری. تصویر «قدح پر کن که من در دولت عشق / جوانبخت جهانم گرچه پیرم» در بافت این غزل به جوانی دل در دولت عشق با وجود پیری اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 6: پناه بردن به شادی نمادین در روز غم. تصویر «قراری بستهام با می فروشان / که روز غم به جز ساغر نگیرم» در بافت این غزل به پناه بردن به شادی نمادین در روز غم اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 7: اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک. تصویر «مبادا جز حساب مطرب و می / اگر نقشی کشد کلک دبیرم» در بافت این غزل به اولویت شور و هنر بر حسابگری خشک اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 8: سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی. تصویر «در این غوغا که کس کس را نپرسد / من از پیر مغان منت پذیرم» در بافت این غزل به سپاس از پیر مغان در زمانه بیاعتنایی اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 9: استغنا و بینیازی از شاه و وزیر. تصویر «خوشا آن دم کز استغنای مستی / فراغت باشد از شاه و وزیرم» در بافت این غزل به استغنا و بینیازی از شاه و وزیر اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 10: آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا. تصویر «من آن مرغم که هر شام و سحرگاه / ز بام عرش میآید صفیرم» در بافت این غزل به آواز روحانی مرغ و پیوند با عالم بالا اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
بیت 11: گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران. تصویر «چو حافظ گنج او در سینه دارم / اگرچه مدعی بیند حقیرم» در بافت این غزل به گنج درونی عشق در برابر داوری تحقیرآمیز دیگران اشاره دارد؛ برای نیت خود، این تصویر را با رفتارهای مشاهدهشده و انتخابهای در اختیار خویش بسنج.
جمعبندی: ارزشهای درونی و رابطههای حمایتگر را بنویس و بر یک رابطه واقعی سرمایهگذاری کن. در عشق به جای طلب ترحم، نیاز عاطفی خود را صادقانه و با احترام بیان کن. در محیط کار ارزش مهارت و اصالت خود را مستقل از تحسین صاحبان قدرت بسنج.
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.