✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 258 حافظ؛ هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 258 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز
ز روی صدق و صفا گشته با دلم دمساز
روندگان طریقت ره بلا سپرند
رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز
غم حبیب نهان به ز گفت و گوی رقیب
که نیست سینه ارباب کینه محرم راز
اگر چه حسن تو از عشق غیر مستغنیست
من آن نیم که از این عشقبازی آیم باز
چه گویمت که ز سوز درون چه می بینم
ز اشک پرس حکایت که من نیم غماز
چه فتنه بود که مشاطه قضا انگیخت
که کرد نرگس مستش سیه به سرمه ناز
بدین سپاس که مجلس منور است به دوست
گرت چو شمع جفایی رسد بسوز و بساز
غرض کرشمه حسن است ور نه حاجت نیست
جمال دولت محمود را به زلف ایاز
غزل سرایی ناهید صرفه ای نبرد
در آن مقام که حافظ برآورد آواز
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 258 با مطلع «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز» درباره سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر.
بیت 1: شکر دیدار دوباره و صفای همدلی. این بیت در کنار «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز / ز روی صدق و صفا گشته با دلم دمساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: پیمودن نشیب و فراز راه عشق. این بیت در کنار «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: نگهداری راز از رقیب کینه ورز. این بیت در کنار «غم حبیب نهان به ز گفت و گوی رقیب / که نیست سینه ارباب کینه محرم راز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: وفاداری عاشق با وجود بی نیازی محبوب. این بیت در کنار «اگر چه حسن تو از عشق غیر مستغنی ست / من آن نیم که از این عشق بازی آیم باز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: سوز درون و اشک بی افشاگری. این بیت در کنار «چه گویمت که ز سوز درون چه می بینم / ز اشک پرس حکایت که من نیم غماز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: فتنه ناز و آرایش تقدیر. این بیت در کنار «چه فتنه بود که مشاطه قضا انگیخت / که کرد نرگس مستش سیه به سرمه ناز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: روشن شدن مجلس از حضور دوست و شمع بردباری. این بیت در کنار «بدین سپاس که مجلس منور است به دوست / گرت چو شمع جفایی رسد بسوز و بساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: بی نیازی شکوه محمود از زلف ایاز. این بیت در کنار «غرض کرشمه حسن است ور نه حاجت نیست / جمال دولت محمود را به زلف ایاز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 9: برتری آواز حافظ در برابر ناهید. این بیت در کنار «غزل سرایی ناهید صرفه ای نبرد / در آن مقام که حافظ برآورد آواز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
جمع بندی: برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر
تعبیر فال حافظ غزل 258
فال تو نشانهای از امید به بهبود شرایط، بازگشت صمیمیت و نزدیک شدن به خواستهای است که برایت اهمیت زیادی دارد. ممکن است مدتی با دوری، سوءتفاهم، نگرانی یا بیخبری روبهرو بوده باشی و اکنون در پی روشن شدن وضعیت باشی. حافظ از همدلی دوباره و رضایت از دیدار محبوب سخن میگوید و در کنار آن یادآور میشود که راه رسیدن به خواستههای ارزشمند، همیشه بدون دشواری نیست. اگر در مسیر نیتت مانعی وجود دارد، بهتر است به جای ناامیدی یا واکنش عجولانه، با صبر و تدبیر آن را بررسی کنی.
این غزل همچنین بر رازداری و انتخاب درست همصحبت تأکید دارد. همه افراد برای شنیدن مسائل خصوصی و عاطفی تو مناسب نیستند؛ بنابراین، درد دل خود را با کسانی در میان بگذار که قابل اعتماد و خیرخواهاند. اگر رابطهای برایت ارزشمند است، صداقت و وفاداری را حفظ کن، اما تحمل سختی را با نادیده گرفتن بیاحترامی یا آسیب اشتباه نگیر. نتیجه نهایی نیت به شرایط واقعی و انتخابهای افراد وابسته است؛ پیام فال آن است که با حفظ امید، شناخت آدمها و پایداری سنجیده، برای رسیدن به آرامش و همدلی تلاش کنی.
معنی و مفهوم غزل
حافظ غزل را با سپاس از دیدار دوباره محبوب و همدلی او با دل شاعر آغاز میکند. این آغاز، حالوهوای رسیدن به مراد و بازگشت رابطهای صمیمانه را دارد. سپس شاعر میگوید رهروان راه عشق ناگزیر از گذر از بلا و دشواریاند و کسی که همراه عشق شده، نباید از پستی و بلندی مسیر هراس داشته باشد. در ادامه، بر پنهان نگه داشتن غم محبوب از رقیبان و افراد کینهتوز تأکید میشود؛ زیرا آنان شایسته شنیدن رازهای عاشقانه نیستند.
در بخش بعد، حافظ میگوید زیبایی محبوب به عشق دیگران نیازمند نیست، اما او کسی نیست که از عشقورزی دست بکشد. این مضمون نشان میدهد که عشق برای عاشق ضرورتی درونی است، نه معاملهای برای به دست آوردن سود یا جلب توجه. شاعر از سوز درون خود سخن میگوید و اشک را گواه حال خویش میداند، زیرا نمیخواهد راز دردش را با زبان آشکار کند. سپس با تصویر آرایشگر تقدیر و چشم سرمهکشیده محبوب، نیروی افسونگر زیبایی و ناز را به نمایش میگذارد.
در بیت مربوط به شمع، شاعر میگوید چون مجلس به حضور دوست روشن است، اگر جفایی نیز برسد باید مانند شمع سوخت و ساخت. این تصویر، فداکاری عاشق را در برابر روشنایی حضور محبوب نشان میدهد. در عین حال، نباید آن را مجوز تحمل هر نوع آسیب در روابط واقعی دانست. بیت بعد با اشاره به محمود و ایاز، نشان میدهد که حتی صاحب قدرت و شکوه نیز ممکن است در برابر زیبایی و کرشمه دل ببازد؛ پس عشق را نمیتوان تنها با نیاز مادی توضیح داد. در پایان، حافظ جایگاه آواز و غزل خود را چنان بلند میبیند که ناهید، نماد آسمانی موسیقی و خنیاگری، در آن مقام توان پیشی گرفتن ندارد. غزل در مجموع از وصال و همدلی، پایداری در عشق، رازداری و قدرت زیبایی و هنر سخن میگوید.
بیت برجسته غزل
روندگان طریقت ره بلا سپرند
رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز
بیت 2 به صورت مستقیم به محور غزل یعنی سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز پیوند دارد: روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در زمینه عشق، این غزل حالوهوای بازگشت صمیمیت و شادی از دیدار محبوب را دارد. اگر میان تو و شخصی که دوستش داری فاصله یا کدورتی ایجاد شده، ممکن است آرزوی اصلی تو دوباره همدل شدن و باز یافتن آرامش رابطه باشد. حافظ از عشقی سخن میگوید که با دشواریها از میان نمیرود و عاشق با وجود فراز و نشیبها، پیوند قلبی خود را حفظ میکند. اگر هنوز امکان گفتوگو وجود دارد، بهتر است با صداقت و بدون سرزنش درباره آنچه گذشته صحبت کنید.
این غزل همچنین توصیه میکند مسائل خصوصی رابطه را نزد افراد کینهتوز یا کسانی که ممکن است از آن سوءاستفاده کنند بازگو نکنی. با این حال، اگر برای حل مسئله به مشورت نیاز داری، میتوانی از فردی امین و بیطرف کمک بگیری. اگر طرف مقابل دوباره به تو نزدیک شده، از فرصت ایجادشده برای ساختن رابطهای روشنتر و صمیمانهتر استفاده کن. اما اگر تنها تو برای حفظ رابطه تلاش میکنی، به رفتار و مسئولیتپذیری طرف مقابل نیز توجه داشته باش. عشق پایدار به وفاداری و صبر نیاز دارد، ولی احترام و همراهی باید تا حد امکان دوطرفه باشند.
تعبیر گشایش
در موضوع گشایش کلی، پیام غزل 258 از تصویر «فتنه ناز و آرایش تقدیر» آغاز می شود. برتری آواز حافظ در برابر ناهید. بنابراین برای نیت خود، نشانه های عینی را بررسی کن و از قضاوت شتاب زده بپرهیز. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر. این برداشت به معنای تضمین بازگشت، پیروزی یا تعیین زمان رویداد نیست.
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، این غزل به پایداری در مسیر هدف و حفظ آرامش در برابر فراز و نشیبها اشاره دارد. ممکن است برای رسیدن به جایگاه یا فرصتی که میخواهی، با دشواری، رقابت یا تأخیر روبهرو شده باشی. پیام حافظ این است که سختیهای مسیر لزوماً به معنای بیارزش بودن هدف نیستند؛ با این حال، لازم است بررسی کنی که تلاشهایت نتیجه عملی دارند و مسیر انتخابی با تواناییها و شرایط تو سازگار است یا نه.
اگر در محیط کار با افرادی روبهرو هستی که قابل اعتماد نیستند، در بیان اطلاعات حساس و برنامههای شخصی خود محتاط باش. در عین حال، از همکاری با افراد صادق و خیرخواه استقبال کن. اگر پس از تلاش فراوان به فرصتی رسیدهای، قدر آن را بدان و برای حفظ آن با مسئولیتپذیری عمل کن. این غزل موفقیت شغلی قطعی را وعده نمیدهد، اما بر استقامت، انتخاب همکاران قابل اعتماد و حفظ تعادل در مسیر پیشرفت تأکید دارد.
تعبیر دوراهی و تصمیم
در موضوع دوراهی، پیام غزل 258 از تصویر «فتنه ناز و آرایش تقدیر» آغاز می شود. برتری آواز حافظ در برابر ناهید. بنابراین برای نیت خود، نشانه های عینی را بررسی کن و از قضاوت شتاب زده بپرهیز. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر. این برداشت به معنای تضمین بازگشت، پیروزی یا تعیین زمان رویداد نیست.
از سوی دیگر، «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» یادآور می شود که موضوع سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز را باید در تصمیم های روزمره نیز دید. اگر پاسخ یا نتیجه ای روشن نیست، با گفت و گو، مشورت و بازنگری در امکانات، قدم بعدی را مشخص کن.
پرسشهای رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل ۲۵۸ برای نیت من چیست؟
این غزل بر امید به همدلی و رسیدن به خواسته، همراه با پایداری در برابر دشواریها تأکید دارد. اگر نیتت برایت ارزشمند است، با صداقت و صبر پیگیریاش کن و در عین حال، شرایط واقعی و اختیار دیگران را در نظر بگیر. حفظ رازها و انتخاب افراد قابل اعتماد نیز از پیامهای مهم این غزل است.
آیا این غزل نشانه بازگشت یا آشتی با شخصی است؟
آغاز غزل از دیدار دوباره و همدلی محبوب سخن میگوید؛ بنابراین مضمون آن با آرزوی آشتی و نزدیکی دوباره هماهنگ است. اما این شعر بهتنهایی بازگشت شخصی مشخص را تضمین نمیکند. اگر امکان ارتباط وجود دارد، با گفتوگویی محترمانه و روشن برای فهمیدن وضعیت واقعی رابطه اقدام کن.
اگر در راه رسیدن به خواستهام سختی بکشم، باید ادامه دهم؟
غزل از پایداری در مسیر عشق سخن میگوید، اما ادامه دادن باید با سنجش شرایط همراه باشد. اگر دشواریها قابل حلاند و مسیر به خواستهای سالم و ارزشمند میرسد، صبر و تلاش میتواند معنا داشته باشد. اگر با بیاحترامی، آسیب یا یکطرفه بودن دائمی روبهرو هستی، لازم است مرزهای خودت را جدی بگیری.
آیا باید نیت و راز دلم را از دیگران پنهان کنم؟
حافظ توصیه میکند راز عشق را نزد افراد کینهتوز و نامطمئن بازگو نکنی. این به معنای قطع ارتباط با همه یا خودداری از هرگونه مشورت نیست. برای مسائل خصوصی، فردی امین، خیرخواه و بیطرف را انتخاب کن؛ بهویژه اگر برای تصمیمگیری به راهنمایی نیاز داری.
برای رسیدن به آرامش و نتیجه بهتر چه کاری انجام دهم؟
از فرصتهای همدلی و نزدیکی قدردانی کن، اما برای حفظ آنها تنها به فداکاری خودت تکیه نکن. با صداقت گفتوگو کن، در برابر دشواریها صبور باش و از افراد غیرقابل اعتماد فاصله بگیر. اگر شرایط تغییر نمیکند، مسیرت را دوباره ارزیابی کن. پیام غزل، وفاداری و امید همراه با خرد، رازداری و حفظ حرمت خویش است.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 258 با مطلع «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز» درباره سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر.
بیت 1: شکر دیدار دوباره و صفای همدلی. این بیت در کنار «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز / ز روی صدق و صفا گشته با دلم دمساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: پیمودن نشیب و فراز راه عشق. این بیت در کنار «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: نگهداری راز از رقیب کینه ورز. این بیت در کنار «غم حبیب نهان به ز گفت و گوی رقیب / که نیست سینه ارباب کینه محرم راز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: وفاداری عاشق با وجود بی نیازی محبوب. این بیت در کنار «اگر چه حسن تو از عشق غیر مستغنی ست / من آن نیم که از این عشق بازی آیم باز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: سوز درون و اشک بی افشاگری. این بیت در کنار «چه گویمت که ز سوز درون چه می بینم / ز اشک پرس حکایت که من نیم غماز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: فتنه ناز و آرایش تقدیر. این بیت در کنار «چه فتنه بود که مشاطه قضا انگیخت / که کرد نرگس مستش سیه به سرمه ناز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: روشن شدن مجلس از حضور دوست و شمع بردباری. این بیت در کنار «بدین سپاس که مجلس منور است به دوست / گرت چو شمع جفایی رسد بسوز و بساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: بی نیازی شکوه محمود از زلف ایاز. این بیت در کنار «غرض کرشمه حسن است ور نه حاجت نیست / جمال دولت محمود را به زلف ایاز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 9: برتری آواز حافظ در برابر ناهید. این بیت در کنار «غزل سرایی ناهید صرفه ای نبرد / در آن مقام که حافظ برآورد آواز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
در این غزل، «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» شاهد محوری است. نتیجه عملی آن نه انتظار منفعلانه، بلکه تشخیص فرصت، رعایت حرمت خود و دیگران و انتخاب قدمی متناسب با وضعیت واقعی است. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر
پیام کامل حافظ
غزل 258 با مطلع «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز» درباره سپاس برای بازگشت همدلی، پایداری عاشق و نگهداری راز سخن می گوید. این فال توصیف شاعرانه ای برای تأمل است، نه خبر قطعی از آینده. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر.
بیت 1: شکر دیدار دوباره و صفای همدلی. این بیت در کنار «هزار شکر که دیدم به کام خویشت باز / ز روی صدق و صفا گشته با دلم دمساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 2: پیمودن نشیب و فراز راه عشق. این بیت در کنار «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 3: نگهداری راز از رقیب کینه ورز. این بیت در کنار «غم حبیب نهان به ز گفت و گوی رقیب / که نیست سینه ارباب کینه محرم راز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 4: وفاداری عاشق با وجود بی نیازی محبوب. این بیت در کنار «اگر چه حسن تو از عشق غیر مستغنی ست / من آن نیم که از این عشق بازی آیم باز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 5: سوز درون و اشک بی افشاگری. این بیت در کنار «چه گویمت که ز سوز درون چه می بینم / ز اشک پرس حکایت که من نیم غماز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 6: فتنه ناز و آرایش تقدیر. این بیت در کنار «چه فتنه بود که مشاطه قضا انگیخت / که کرد نرگس مستش سیه به سرمه ناز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 7: روشن شدن مجلس از حضور دوست و شمع بردباری. این بیت در کنار «بدین سپاس که مجلس منور است به دوست / گرت چو شمع جفایی رسد بسوز و بساز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 8: بی نیازی شکوه محمود از زلف ایاز. این بیت در کنار «غرض کرشمه حسن است ور نه حاجت نیست / جمال دولت محمود را به زلف ایاز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
بیت 9: برتری آواز حافظ در برابر ناهید. این بیت در کنار «غزل سرایی ناهید صرفه ای نبرد / در آن مقام که حافظ برآورد آواز» معنایی مشخص می یابد؛ باید تصویر ادبی را در پیوند با وضعیت نیت خواند، نه به عنوان پیشگویی قطعی.
در این غزل، «روندگان طریقت ره بلا سپرند / رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز» شاهد محوری است. نتیجه عملی آن نه انتظار منفعلانه، بلکه تشخیص فرصت، رعایت حرمت خود و دیگران و انتخاب قدمی متناسب با وضعیت واقعی است. برای فرصت دوباره سپاسگزار باش؛ اعتماد را با رفتار صادقانه حفظ کن و راز رابطه را نزد افراد کینه ورز مبر
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.