✦ دیوان حافظ شیرازی ✦
غزل 179 حافظ؛ رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند
متن کامل شعر، پخش صوت، معنی غزل و تعبیر آن
موضوع اصلی: ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری
مطالعه آرام غزل حافظ
بیتها را در صفحهای خلوت، با اندازه دلخواه و حالت شب بخوانید.
متن غزل شماره 179 حافظ
پخش صوت غزل
برای شنیدن شعر، پخش را انتخاب کنید
رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند
چنان نماند چنین نیز هم نخواهد ماند
من ار چه در نظر یار خاکسار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند
چو پرده دار به شمشیر می زند همه را
کسی مقیم حریم حرم نخواهد ماند
چه جای شکر و شکایت ز نقش نیک و بد است
چو بر صحیفه هستی رقم نخواهد ماند
سرود مجلس جمشید گفته اند این بود
که جام باده بیاور که جم نخواهد ماند
غنیمتی شمر ای شمع وصل پروانه
که این معامله تا صبحدم نخواهد ماند
توانگرا دل درویش خود به دست آور
که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند
بدین رواق زبرجد نوشته اند به زر
که جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند
ز مهربانی جانان طمع مبر حافظ
که نقش جور و نشان ستم نخواهد ماند
خلاصه تعبیر این غزل
غزل 179 با مطلع «رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند» درباره ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری است. حافظ با تصویرهای گوناگون، از تجربه عاطفی و اخلاقی سخن میگوید؛ بنابراین نباید مضمون شعر را به پیشگویی قطعی درباره نیت تبدیل کرد.
بیت 1: گذرا بودن روزهای غم. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 2: ناپایداری برتری رقیب. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 3: ناامنی مقام و حریم. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 4: ناپایداری نقش نیک و بد. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 5: جمشید و زوال شکوه. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 6: کوتاهی فرصت وصال. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 7: بخشندگی در برابر زر. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 8: ماندگاری نیکی اهل کرم. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
بیت 9: امید به پایان ستم. این تصویر در بافت غزل 179 با مضمون «ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری» پیوند دارد. در خوانش فال، از آن میتوان برای سنجیدن صداقت احساس، شناخت حد انتظار و جدا کردن خیال از واقعیت بهره گرفت؛ اما بیت، رفتار فردی مشخص یا زمان رخدادی را تعیین نمیکند.
شاهد منتخب: توانگرا دل درویش خود به دست آور / که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند؛ معنای آن را با نیت و شرایط واقعی خود مقایسه کن.
تعبیر فال حافظ غزل 179
این فال در مجموع فالِ امید و تغییر است. غزل به روشنی میگوید که هیچ دورهای برای همیشه باقی نمیماند؛ بنابراین اگر شرایط فعلی برخلاف خواسته شماست، نباید آن را سرنوشت نهایی خود بدانید.
حافظ در کنار امید، یک درس مهم دیگر هم دارد: فرصتها کوتاهاند و انسان باید در زمان مناسب از آنها استفاده کند. وصال، ثروت، قدرت و حتی اندوه ماندگار نیستند، اما نیکی و اثری که از رفتار انسان باقی میماند ارزش بیشتری دارد.
برای نیت شما، بهتر است به جای تمرکز افراطی بر آنچه اکنون از دسترس خارج است، ببینید در شرایط فعلی چه کاری میتوانید انجام دهید. صبر در این غزل به معنای بیعملی نیست؛ بلکه یعنی تا تغییر شرایط، امید و رفتار درست را حفظ کنید.
معنی و مفهوم غزل
حافظ غزل را با این مژده آغاز میکند که دوران غم پایدار نیست؛ همانطور که وضعیت شادی گذشته و تغییر کرده، دوران فعلی نیز تغییر خواهد کرد. در بیت دوم، شاعر میگوید اگر خودش در نظر یار خوار و خاکسار شده، رقیب نیز قرار نیست برای همیشه در جایگاه احترام باقی بماند.
در بیت سوم، تصویر پردهداری که با شمشیر همه را از حریم حرم میراند، بر ناپایداری حضور انسان در حریم یار تأکید میکند. سپس شاعر میپرسد وقتی نقش خوب و بد بر صفحه هستی ماندگار نیست، چه جای شکر یا شکایت دائمی از آن است.
در بیت مربوط به جمشید، حافظ از ناپایداری قدرت و شکوه سخن میگوید. حتی جمشید، نماد پادشاهی و عظمت، ماندنی نیست؛ بنابراین جام باده نمادی از بهره بردن از فرصت اکنون در جهانی است که هیچ چیز در آن پایدار نیست.
سپس حافظ خطاب به توانگر میگوید دل درویش را به دست آور، زیرا خزانه زر و گنج و درهم باقی نمیماند. در ادامه، مهمترین نتیجه اخلاقی غزل بیان میشود: «جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند». یعنی در میان داراییها و موقعیتهای گذرا، نیکی و کرامت ارزش ماندگارتر دارند.
در بیت پایانی، حافظ خود را به امیدواری به مهربانی جانان دعوت میکند و میگوید آثار جور و ستم باقی نخواهد ماند. بنابراین معنای کلی غزل بر گذرا بودن غم، قدرت، ثروت و ستم و بر ماندگاری امید، نیکی و مهربانی است.
بیت برجسته غزل
توانگرا دل درویش خود به دست آور
که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند
بیت 7 به دلیل پیوند روشن با مضمون ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری انتخاب شده است. شاهد دقیق: «توانگرا دل درویش خود به دست آور / که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند». این انتخاب تفسیری است و خبر قطعی از آینده نیست.
تعبیر این غزل برای نیتهای مختلف
موضوع مورد نظرتان را انتخاب کنید تا برداشت مرتبط با آن را بخوانید.
تعبیر عاشقانه
در نیت عاشقانه، این غزل میتواند نشانه امید پس از دورهای از فاصله، دلخوری یا انتظار باشد. مطلع غزل مستقیماً از پایان یافتن ایام غم سخن میگوید و برای کسی که در هجران یا بلاتکلیفی است، پیام صبر و امید دارد.
اگر رقیب یا مانعی میان شما و فرد مورد نظر وجود دارد، بیت مربوط به رقیب یادآوری میکند که وضعیت فعلی لزوماً ثابت نمیماند. با این حال، بهتر است این بخش را وعده قطعی کنار رفتن رقیب ندانید؛ مضمون اصلی غزل، ناپایداری شرایط است.
بیت شمع و پروانه نیز میگوید لحظه وصال را باید قدر دانست، زیرا فرصتها کوتاهاند. اگر رابطهای دوباره امکان گفتوگو یا نزدیکی پیدا کرد، حفظ آن نیازمند توجه، مهربانی و رفتار متقابل است.
تعبیر گشایش
غزل 179 با مطلع «رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند» درباره ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری است. حافظ با تصویرهای گوناگون، از تجربه عاطفی و اخلاقی سخن میگوید؛ بنابراین نباید مضمون شعر را به پیشگویی قطعی درباره نیت تبدیل کرد. در بخش «goshayeshKolli» مهمترین نکته توجه به بخشندگی در برابر زر است. شاهد غزل «توانگرا دل درویش خود به دست آور / که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند» یادآور میشود که باید میان تعبیر ادبی و شواهد زندگی فرق گذاشت. اگر این نیت درباره رابطه است، گفتوگو و رضایت متقابل اهمیت دارد؛ اگر درباره کار یا پول است، اطلاعات و ارزیابی خطر لازم است. شعر زمان یا نتیجه قطعی را مشخص نمیکند.
تعبیر کار و آینده شغلی
در زمینه کار، غزل میتواند نشانه تغییر شرایط و عبور تدریجی از یک دوره دشوار باشد. اگر در محیط کار احساس میکنید نادیده گرفته شدهاید یا شخص دیگری اکنون جایگاه بهتری دارد، بیت مربوط به رقیب یادآور میشود که موقعیتها همواره ثابت نمیمانند.
اگر منتظر فرصت شغلی یا نتیجه کاری هستید، پیام آغاز غزل بیشتر بر حفظ امید و صبر تأکید دارد. در این فاصله بهتر است تواناییهای خود را تقویت کنید تا با تغییر شرایط آمادگی بیشتری داشته باشید.
غزل همچنین نسبت به وابستگی بیش از حد به مقام هشدار میدهد. جایگاه شغلی ممکن است تغییر کند، اما اعتبار حرفهای حاصل از درستکاری، همکاری و رفتار کریمانه میتواند ارزش ماندگارتری داشته باشد.
تعبیر دوراهی و تصمیم
غزل 179 با مطلع «رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند» درباره ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری است. حافظ با تصویرهای گوناگون، از تجربه عاطفی و اخلاقی سخن میگوید؛ بنابراین نباید مضمون شعر را به پیشگویی قطعی درباره نیت تبدیل کرد. در بخش «tabirDoRahi» مهمترین نکته توجه به بخشندگی در برابر زر است. شاهد غزل «توانگرا دل درویش خود به دست آور / که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند» یادآور میشود که باید میان تعبیر ادبی و شواهد زندگی فرق گذاشت. اگر این نیت درباره رابطه است، گفتوگو و رضایت متقابل اهمیت دارد؛ اگر درباره کار یا پول است، اطلاعات و ارزیابی خطر لازم است. شعر زمان یا نتیجه قطعی را مشخص نمیکند.
پرسشهای رایج درباره این غزل
پیام اصلی غزل شماره ۱۷۹ چیست؟
پیام اصلی غزل این است که هیچ وضعیت دنیوی پایدار نیست. همانگونه که شادی و قدرت میگذرند، غم و سختی نیز ماندگار نخواهند بود؛ بنابراین باید امید را حفظ کرد و قدر فرصت امروز را دانست.
غزل ۱۷۹ برای فردی که در دوره سختی است چه میگوید؟
مطلع غزل مستقیماً پیام امید میدهد و یادآوری میکند که دوران غم پایانپذیر است. این پیام البته به معنای انتظار منفعلانه نیست؛ بهتر است فرد در کنار صبر، برای تغییر شرایط نیز اقدام کند.
مفهوم «جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند» چیست؟
حافظ میگوید ثروت، مقام و بسیاری از جلوههای دنیا ماندگار نیستند، اما نیکی و بخشندگی میتواند اثر خود را باقی بگذارد. این بیت نتیجه اخلاقی مهم غزل است.
این غزل برای نیت عاشقانه چه نشانهای دارد؟
در نیت عاشقانه، غزل میتواند نشانه عبور از دورهای از فاصله یا دلگیری و حفظ امید باشد. همچنین شمع و پروانه یادآور میشوند که فرصت وصال کوتاه است و باید رابطه سالم را با توجه و مهربانی حفظ کرد.
غزل ۱۷۹ درباره مال و ثروت چه میگوید؟
حافظ ثروت و گنج را ناپایدار میداند و به توانگر سفارش میکند دل درویش را به دست آورد. یعنی ارزش دارایی فقط در جمع کردن آن نیست؛ بخشش و نیکی میتواند اثر ماندگارتری ایجاد کند.
بیشتر درباره پیام این غزل
درس زندگی از این غزل
غزل 179 با مطلع «رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند» درباره ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری است. حافظ با تصویرهای گوناگون، از تجربه عاطفی و اخلاقی سخن میگوید؛ بنابراین نباید مضمون شعر را به پیشگویی قطعی درباره نیت تبدیل کرد.
درس 1 ـ گذرا بودن روزهای غم: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 2 ـ ناپایداری برتری رقیب: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 3 ـ ناامنی مقام و حریم: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 4 ـ ناپایداری نقش نیک و بد: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 5 ـ جمشید و زوال شکوه: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 6 ـ کوتاهی فرصت وصال: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 7 ـ بخشندگی در برابر زر: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 8 ـ ماندگاری نیکی اهل کرم: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
درس 9 ـ امید به پایان ستم: این مضمون یادآور میشود که شناخت و عمل سنجیده باید همراه باشند. در تجربه شخصی خود ببین کدام بخش از این تصویر با رفتار تو سازگار است و چه چیزی را میتوانی تغییر دهی.
پیام کامل حافظ
غزل 179 با مطلع «رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند» درباره ناپایداری غم و قدرت، ارزش لحظه وصال و ماندگاری نیکوکاری است. حافظ با تصویرهای گوناگون، از تجربه عاطفی و اخلاقی سخن میگوید؛ بنابراین نباید مضمون شعر را به پیشگویی قطعی درباره نیت تبدیل کرد.
خوانش ویژه بیت 1: گذرا بودن روزهای غم. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 2: ناپایداری برتری رقیب. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 3: ناامنی مقام و حریم. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 4: ناپایداری نقش نیک و بد. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 5: جمشید و زوال شکوه. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 6: کوتاهی فرصت وصال. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 7: بخشندگی در برابر زر. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 8: ماندگاری نیکی اهل کرم. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
خوانش ویژه بیت 9: امید به پایان ستم. در این بخش، تفاوت میان ظاهر و باطن تجربه اهمیت دارد. برای نیت عاطفی، احترام متقابل و گفتوگوی روشن را بسنج؛ برای نیت شغلی، امکانات و تعهدهای واقعی را. از این تصویر میتوان الهام گرفت ولی نمیتوان نتیجهای قطعی درباره آینده استخراج کرد.
توانگرا دل درویش خود به دست آور / که مخزن زر و گنج درم نخواهد ماند
تعبیر فال حافظ برداشتی ادبی و الهامبخش از غزل است؛ برای تصمیمهای مهم، شرایط واقعی زندگی را نیز در نظر بگیرید.